Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Suudi Arabistan'ın lideri olduğu OPEC'ten çıkma kararı, Körfez dengelerinde ciddi bir sarsıntı yarattı. Suudi Arabistan'la geleneksel bir rekabet içinde olan BAE'nin bu kararı, Riyad'ın düzenlediği Körfez Zirvesi sırasında açıklaması da dikkat çekici oldu. BAE'nin bu kararı almasının en önemli sebebi olarak İran Savaşı'nda yaşanan kırılmalar öne çıkıyor.
Körfez'in İran Politikalarının Çöküşü
Körfez ülkelerinin İran politikalarının çökmesi, saldırı sürecinde ortak bir yol haritasının belirlenememesi ve ABD'nin koruma şemsiyesinin güvenilirliğinin yıkılması, BAE'nin bağlantısız, kendi yolunu çizme kararı almasına kapı açtı. Uzmanlara göre bu karar, BAE'nin bir bağımsızlık ilanı niteliği taşıyor.
Zirve Sırasında Bomba Etkisi
BAE'nin kararının ipuçları, Suudi Arabistan'ın Körfez Arap liderlerinin zirvesine ev sahipliği yapmaya hazırlandığı sırada dolaşıma girdi. Haftalardır BAE yetkilileri, Arap komşularına yönelik hayal kırıklıklarını açıkça dile getiriyor ve İran'a karşı sergilenen zayıf tutumdan şikayet ediyordu. Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman toplantıyı başlatır başlatmaz, BAE hükümeti yüzlerce kilometre uzaktan OPEC'ten ayrıldığını duyurdu.
Petrol Üretiminde Tek Taraflı Adım
BAE yetkilileri, petrol üretimini tek taraflı olarak artırmak ve piyasanın uzun vadeli ihtiyaçlarını karşılamak için bu kararı aldıklarını açıkladı. Ancak OPEC'in fiili liderinin Suudi Arabistan olduğu gerçeği bölgedeki hiç kimsenin gözünden kaçmadı. Bu durum, savaş sırasında hızlanan ve Orta Doğu'yu yeniden şekillendiren kaotik değişimlerin güçlü bir sembolü haline geldi.
BAE'nin Bağlantısız Güç Unsuru
Bağlantıları kopmuş bir BAE'nin ortaya çıkışı, dünya çapındaki piyasalar, ekonomiler ve çatışmalar üzerinde kritik etkilere sahip. 2 trilyon dolardan fazla devlet fonuna sahip olan bu küçük ülke, sınırlarının çok ötesinde bir etki alanı oluşturabilir. BAE Enerji Bakanı Suhail Al Mazrouei, OPEC'ten çekilme kararının 'belirli bir üreticiyle hiçbir ilgisi olmadığını' belirtti ve Suudi Arabistan ile BAE'nin 'kardeş' olduğunu söyledi.
Suudi Arabistan ile Derinleşen Uçurum
Son yıllarda BAE yetkilileri, OPEC kotalarından rahatsızlık duyarak kendi ekonomik çıkarlarını gözetmenin öneminden birçok kez söz etti. Diğer Arap hükümetleri İsrail'den uzak dururken, BAE İsrail ile ittifaklarını derinleştirdi. İsrail'in Somaliland'ı tanıması, Suudi Arabistan ile BAE arasındaki karşılıklı güvensizliği daha da artırdı. Sudan'daki iç savaşta BAE, Suudi Arabistan ve Mısır'ın desteklediği hükümete karşı rakip bir paramiliter grubu destekledi. Yemen'de Husilere destek verdiği iddiaları da Suudi tarafında rahatsızlık yaratıyor.
İran Savaşı'nın Yarattığı Kırılma
28 Şubat'ta ABD-İsrail saldırısı başladığından beri İran, misillemesinin ağırlığını Amerikan askeri üslerine ev sahipliği yapan Körfez ülkelerine yöneltti. İran'ın saldırıları, Körfez ülkelerini ortak bir düşmana karşı birleştirmek yerine bölgenin parçalanmasına yol açtı. BAE, İran'la uzun süredir devam eden kültürel ve ekonomik bağlarını koparmak için önlemler alırken, Suudi Arabistan diplomatik çözüm arayışlarını destekledi. BAE yetkilileri, Körfez ülkelerinin savaş öncesindeki İran politikalarının tamamen başarısız olduğunu belirtti.
ABD Güvenlik Şemsiyesinin Güvenilirliği Sarsıldı
Körfez ülkeleri, onlarca yıldır ana güvenlik garantörleri olmasına rağmen İran'ın saldırılarından kendilerini tam olarak koruyamayan ABD ile ilişkilerde de sarsılmış durumda. ABD'nin artık eskiden takdir ettikleri türden bir güvenlik şemsiyesi sağlamayacağı gerçeğine uyum sağlanmaya çalışılıyor. BAE, OPEC'ten ayrılmanın zararlı olmadığını kanıtlayabilirse, diğer ülkeler de aynı yolu izlemeyi düşünebilir.
