Kanada Başbakanı Carney'den Çarpıcı İtiraf: ABD Liderliğindeki Düzen Çöktü
Kanada Başbakanı Mark Carney, Davos Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, ABD liderliğindeki Batılı küresel sistemin iflas ettiğini ve artık yeni bir gerçekliğin kabul edilmesi gerektiğini vurguladı. Carney, kurallara dayalı düzen hikâyesinin kısmen sahte olduğunu bildiklerini, ancak Amerikan hegemonyasının sağladığı bazı nimetler nedeniyle bu kurguya göz yumduklarını açıkladı.
"Vitrindeki Tabelayı İndirdik"
Carney, "Bu düzen hikâyesinin kısmen sahte olduğunu biliyorduk. Ancak bu kurgu bizim için faydalıydı. ABD’nin sağladığı ‘nimetler’ vardı. Bu yüzden vitrine tabelayı koyduk. Şimdi tabelayı camdan indiriyoruz" dedi. Kanada Başbakanı, artık bu dönemin sona erdiğini belirterek, "Kanada olarak biz vitrindeki o eski tabelayı indirdik. Eski düzenin yasını tutmak anlamsız" ifadelerini kullandı.
Çek Muhalif Havel'e Atıfta Bulundu
Konuşmasında Çek muhalif Vaclav Havel'in "Güçsüzlerin Gücü" adlı eserine atıfta bulunan Carney, mevcut uluslararası düzeni, komünist sistemde bir manavın inanmadığı halde vitrinine astığı "Dünyanın bütün işçileri, birleşin!" sloganına benzetti. Ülkelerin yıllarca "kurallara dayalı düzen" tabelasını astığını, ritüellere katıldığını ancak sistemin aslında en güçlülerin kendilerini kurallardan muaf tuttuğu bir yapı olduğunu bildiklerini söyledi.
Entegrasyon Artık Bağımlılık Yaratıyor
Carney'e göre, entegrasyonun artık karşılıklı fayda yerine bağımlılık ve zafiyet yarattığı bir dünyada, bu yalanı sürdürmek imkânsız hale geldi. Konuşmasının sonunda orta ölçekli güçlere seslenen Kanada Başbakanı, masada olmayanların menüde yer alacağını hatırlatarak ortak hareket etme çağrısı yaptı.
"Rol Yapmayı Bırakalım"
Büyük güçlerin tek başına hareket edebileceğini ancak orta güçlerin bir hegemonla tek başına pazarlık yaptıklarında zayıf kalacaklarını ifade eden Carney, Kanada'nın enerji kaynakları, kritik maden rezervleri ve eğitimli nüfusuyla bu yeni dönemde "rol yapmayı bırakıp gerçeği adlandırarak" kendi yolunu çizdiğini belirtti. Carney, bu yolda yürümek isteyen tüm ülkelerle işbirliğine açık olduklarını söyledi.
AB'den ABD'ye Sert Tepki
Diğer yandan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, Strasbourg'da gerçekleştirilen Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurul oturumunda ABD'nin Grönland nedeniyle gümrük vergileri uygulama hazırlığı konusunda yaptığı değerlendirmede ABD ile bir yol ayrımına geldiklerini belirtti.
Von der Leyen, "Avrupa diyalog ve çözümü tercih ediyor ancak gerekirse birlik, aciliyet ve kararlılıkla hareket etmeye de tamamen hazırız" dedi. Costa da "Danimarka Krallığı ve Grönland ile tam dayanışma ve destek içindeyiz. Danimarka ve Grönland'ın geleceğine yalnızca Danimarka ve Grönland karar verebilir" ifadelerini kullandı.
Bu gelişmeler, Batılı ittifaklar içinde yaşanan gerilimleri ve küresel düzendeki değişimleri gözler önüne seriyor. Kanada ve AB'nin açıklamaları, uluslararası ilişkilerde yeni bir döneme işaret ediyor.
