ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA), ABD ve İsrail'in İran'a yönelik askeri operasyonlarına ilişkin çarpıcı bir rapor yayımladı. Washington Post'un haberleştirdiği rapora göre İran, stratejik Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmasına ve ABD'nin deniz ablukasına aylarca dayanabilecek kapasiteye sahip. Ayrıca rapor, İran'ın balistik füze kapasitesinin büyük bölümünü hâlâ elinde tuttuğunu ortaya koyuyor.
İran'ın dayanma gücü
ABD Başkanı Donald Trump, barış anlaşması sağlanması halinde Hürmüz Boğazı'nın hızla açılmasını isterken, İran'ı bu adıma zorlamak için deniz ablukası uyguluyor. Ancak CIA raporu, İran'ın ciddi ekonomik sıkıntılarla karşılaşmadan bu ablukaya en az üç ila dört ay boyunca direnebileceğini gösteriyor. Raporda ayrıca Tahran'ın, haftalarca süren yoğun ABD ve İsrail bombardımanına rağmen önemli balistik füze kapasitesini koruduğu vurgulanıyor.
Füze stoklarının durumu
Bir ABD'li yetkili, İran'ın savaş öncesi mobil fırlatıcı stoklarının yaklaşık yüzde 75'ini ve füze stoklarının yaklaşık yüzde 70'ini elinde tuttuğunu belirtti. Yetkili, rejimin neredeyse tüm yeraltı depolama tesislerini onarıp yeniden açabildiğine, hasar görmüş bazı füzeleri tamir edebildiğine ve savaş başladığında neredeyse tamamlanmış olan bazı yeni füzeleri monte edebildiğine dair kanıtlar olduğunu söyledi.
Trump ise Oval Ofis'te yaptığı açıklamada daha iyimser bir tablo çizerek, "Füzelerinin çoğu imha edildi, muhtemelen yüzde 18, 19'u kaldı, ancak sahip olduklarına kıyasla çok fazla değil" ifadelerini kullandı. Ablukayı ise "inanılmaz" olarak nitelendiren Trump, "Donanma inanılmazdı. Yaptıkları iş sanki çelikten bir duvar gibi. Kimse geçemiyor" dedi.
Ekonomik dayanma kapasitesi
Washington Post'a konuşan bir başka ABD'li yetkili, İran'ın uzun süreli ekonomik zorluklara dayanma kapasitesinin CIA tahminlerinden bile çok daha fazla olduğunu düşündüklerini söyledi. Yetkili, "İran'daki liderlik daha radikal, kararlı ve ABD'nin siyasi iradesini aşabileceklerine ve herhangi bir direnişi bastırmak için iç baskıyı sürdürebileceklerine dair giderek daha fazla güven duyuyor. Karşılaştırmalı olarak, benzer rejimlerin uzun süreli ambargolar ve sadece hava gücüyle yürütülen savaşlar altında yıllarca ayakta kaldığını görüyorsunuz" dedi.
Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly ise İran'ın abluka nedeniyle günlük yarım milyar dolar kaybettiğini belirtti. Kelly, "Epic Fury Operasyonu sırasında İran askeri olarak ezildi. Şimdi ise Economic Fury Operasyonu ile ekonomik olarak boğuluyorlar ve ABD ordusunun İran limanlarına uyguladığı başarılı abluka sayesinde günde 500 milyon dolar kaybediyorlar. İran rejimi, mevcut durumlarının sürdürülebilir olmadığını çok iyi biliyor ve müzakereciler bir anlaşma sağlamak için çalışırken tüm kozlar Başkan Trump'ın elinde" açıklamasını yaptı.
CIA ayrıca Tahran'ın kara yolları üzerinden petrol kaçakçılığı yapabileceğini de değerlendiriyor. ABD'li bir yetkili, kamyon ve demiryolu konvoylarının gemilerin ve açık deniz yollarının hacmini telafi edemeyeceğini ancak ekonomik bir tampon görevi görebileceğini söyledi.
İsrailli uzmanların değerlendirmesi
İsrailli uzmanlar Washington Post'a verdikleri demeçte, savaşın İran rejimini eskisinden daha güçlü hale getirebileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, "Rejimi devirmeyi ve nükleer ve balistik füze kapasitesini ortadan kaldırmayı amaçladığı iddia edilen bir savaş olarak başlayan bu süreç, İran rejimini eskisinden daha güçlü hale getirebilir. Yaptırımların hafifletilmesiyle güçlenen, önemli füze kapasitesini koruyan, vekil güçlerine desteğini sürdüren ve neredeyse kesin olarak kendi topraklarında uranyum zenginleştirmeye devam eden bir rejim" ifadelerini kullandı.
