Türkiye, göç yönetimi konusunda örnek bir ülke olarak öne çıkarken, medyada zaman zaman kullanılan yanlış dil bu başarıyı gölgeleyebiliyor. Göçmenlerle ilgili dezenformasyon içeriklerinin önlenmesi amacıyla kamu kurumları ve medya temsilcileri Antalya'da bir araya geldi. Bu kapsamda 2-4 Mayıs tarihlerinde “Göç Haberlerinde Yanlış Bilgi ve Dezenformasyonla Mücadele” konulu medya semineri düzenlendi.
Programın Açılışı ve İlk Oturum
Programın ilk oturumu, Göç İdaresi Başkan Yardımcısı Niyazi Ulugölge ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Ömer Çetin'in açılış konuşmalarıyla başladı. Göç İdaresi Başkan Yardımcısı Niyazi Ulugölge, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“Bugün sizi buraya davet etmemizin, bu toplantıyı düzenlememizin aslında tek bir sebebi var: Birbirimizi daha iyi anlamak, ortak dertlerimizi konuşmak ve bu zorlu süreçte omuz omuza vermek. Şunu en baştan çok net ifade etmek isterim: Bizim kurum olarak sahada verdiğimiz mücadele ne kadar hayatiyse; sizin ekranlarda, gazete sayfalarında ve dijital mecralarda verdiğiniz mücadele de inanın o kadar hayati.
Bugün geldiğimiz noktada, hepimizin kolaylıkla ulaşabildiği, cebinde taşıdığı o ekranlarda yalanın hızı maalesef gerçekten önce dolaşıma alınıyor. Kaynağı belirsiz, ne zaman çekildiği belli olmayan bir video ya da tamamen bağlamından koparılmış bir fotoğraf bir anda infial yaratabiliyor. Vatandaşımızın haklı hassasiyetleri, birtakım provokasyonlarla sokağı hareketlendirmek için kullanılabiliyor. İşte tam bu kırılma anlarında bizim en büyük güvencemiz sizsiniz.
Sizler, yani işini layıkıyla yapan haberciler. Siz sadece olup biteni aktaran muhabirler değilsiniz. Siz yeri geldiğinde bu toplumun sağduyusu, krizleri önleyen o ince fren mekanizmasısınız. Teyit ettiğiniz, doğrusunu yazıp çizdiğiniz her bir haberle toplumsal bir kaosu önlüyor, bu ülkenin iç barışına doğrudan hizmet ediyorsunuz. Emeğinizin hakkı gerçekten ödenmez.
Tabii bu zorlu görevi ifa ederken medyanın sıklıkla düştüğü ortak bir tuzak var: Kavram karmaşası. Göç gibi doğrudan insana dokunan bir meselede yanlış kullanılan tek bir kelime bile sahadaki gerçekliği bambaşka bir yere taşıyor, vatandaşımızın zihnini karıştırıyor. Haberlerde sıkça görüyoruz; sınır dışı edilecek birine ‘mülteci’ deniliyor. Aslında bizim açımızdan, 6458 sayılı Kanunumuz gereği hukuken tablo çok net. Sizden samimi ricam, haber metinlerini hazırlarken şu kanuni ayrımlara dikkat etmemizdir. Yani ‘Suriyeli mülteci’ veya yakalanan bir düzensiz göçmen için ‘mülteci operasyonu’ derken hukuken var olmayan bir durumu yazmış oluyoruz. Doğru kavramları yerli yerinde kullandığınızda, kamuoyundaki bilgi kirliliğinin de önüne geçmiş olacağız.
Göç İdaresi Başkanlığı olarak, devletimizin tüm kurumlarıyla birlikte 7 gün 24 saat teyakkuzdayız. Sizden tek beklentimiz, bu mücadeleyi halkımıza anlatırken gerçeğin rehberliğinden şaşmamanızdır. Doğru bilgiye ulaşmanız için kurumumuzun kapıları sizlere her daim açıktır.”
Göç Terminolojisi Paylaşıldı
Göç terminolojisinin kullanımına ilişkin yapılan bilgilendirme sunumunun ardından gerçekleştirilen soru-cevap bölümünde, Göç İdaresi Başkan Yardımcısı Niyazi Ulugölge, Yabancılar Genel Müdürü Fatih Ayna, Sınır Yönetimi Genel Müdürü Ozan Gazel ve Göç Araştırmaları Merkezi Müdürü Doç. Dr. Mustafa Karataş basın mensuplarının sorularını yanıtladı.
Coşkun Aral Deneyimlerini Paylaştı
Seminerin ikinci gününde, gazeteci Coşkun Aral “Bir Kareyle Hikaye Anlatmak ve Yanılsamalar” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Aral sunumunda; fotoğraf açısının gerçeği yansıtmadaki rolü, savaş ve göç bölgelerinde etik foto muhabirliği ile dijital manipülasyonun tespiti konularını kendi arşivinden örneklerle anlattı.
Yalan Haberin Psikolojisi ve Toplumsal Etkileri
Programın üçüncü ve son gününde ise Prof. Dr. Sezai Türk tarafından “Yalan Haberin Psikolojisi ve Toplumsal Etkileri” konulu bir oturum düzenlendi. Bu bölümde, dezenformasyonun kamu düzenine etkileri, haber metinlerinde nefret söylemi sınırı ve uluslararası literatürde göç haberciliği etiği başlıkları ele alındı.
