ABD eski Başkanı Donald Trump'ın, Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'ı satın alma planını yeniden gündeme getirmesi, Avrupa'da diplomatik ve askeri bir hareketliliğe yol açtı. NATO'nun Avrupa kanadındaki ülkeler, Grönland ile dayanışma amacıyla sembolik bir askeri varlık gösterme kararı aldı.
Avrupa'dan Siyasi Mesaj Niteliğinde Tatbikat
Fransa, Almanya, Norveç, İsveç ve diğer bazı Avrupa ülkelerinin katılımıyla Grönland'da ortak bir askeri tatbikat düzenlenmesi planlanıyor. Bu tatbikata katılacak asker sayısının oldukça düşük tutulması, hareketin askerî bir yığından çok siyasi bir mesaj taşıdığını gösteriyor.
Resmi verilere göre Grönland'a gönderilen asker sayıları şu şekilde:
- Fransa: 15 asker
- Almanya: 13 asker
- İsveç: 3 asker
- Norveç: 2 asker
- Finlandiya: 2 asker
- İngiltere: 1 asker
- Hollanda: 1 asker
Toplamda 7 ülkeden 37 asker adada görev yapacak. Bu sınırlı sayı, ABD'nin bölgeye yönelik niyetlerine karşı bir dayanışma gösterisi olarak yorumlanıyor.
Trump'tan Vergi Yaptırımı Tehdidi
Avrupa ülkelerinin bu hamlesine sert tepki gösteren Donald Trump, ABD merkezli Truth Social platformundan yaptığı açıklamada, bu ülkelerin dünya barışını riske attığını iddia etti. Trump, Grönland'ın alınmasına karşı çıkan ülkelere gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Vergi tehdidinin kapsamına Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya giriyor. Trump'ın planına göre, 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren bu ülkelere %10 gümrük vergisi getirilecek. Bu oranın, 1 Haziran 2026 sonrasında %25'e çıkarılacağı ve Grönland'ın satın alınmasına dair bir anlaşmaya varılana kadar bu seviyede kalacağı belirtildi.
"Köpek Kızaklarıyla Savunma" Eleştirisi ve Stratejik Vurgu
Trump, Grönland'ın mevcut savunmasını eleştirerek, adada "iki köpek kızağıyla savunma yapıldığını" öne sürdü. ABD'nin modern saldırı ve savunma sistemleri için bölgenin stratejik önemine dikkat çeken Trump, bölgeye yapılan milyarlarca dolarlık yatırımların ancak bu toprakların ABD'ye katılmasıyla verimli olacağını savundu.
Trump ayrıca, ABD'nin Grönland'ı edinme girişimlerinin 150 yılı aşkın bir geçmişi olduğunu da hatırlattı. Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge olan Grönland ise geçmişte ABD'nin egemenlik devri tekliflerini reddetmişti. Son dönemde Danimarka, müttefik ülkelerle bölgedeki askeri iş birliğinin artırılması çağrısında bulunmuştu.
Uzmanlar, Avrupa ülkelerinin sınırlı asker sevkiyatının, doğrudan bir askeri çatışmadan ziyade, diplomatik ve siyasi bir uyarı niteliği taşıdığı görüşünde. Grönland üzerinden yaşanan bu gerilim, Atlantik ötesi ilişkilerde yeni bir sınav anlamına geliyor.
