Hürmüz Boğazı'nda Gerilim Tırmanırken Pakistan'da Diplomasi Masası Kuruluyor
ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim giderek büyürken, diplomasi masasının Pakistan'ın başkenti İslamabad'da kurulması için umutlar hala canlılığını koruyor. Taraflar arasında ilan edilen ateşkesin sona ermesine saatler kala Amerikan heyetinin İslamabad'a hareket ettiği duyuruldu, ancak İran heyetinin katılımı henüz kesinlik kazanmış değil.
ABD Heyeti Yola Çıktı, İran'ın Katılımı Belirsiz
New York Times gazetesinin haberine göre, ABD heyetinde Başkan Yardımcısı JD Vance de yer alıyor. Amerikan New York Post gazetesine konuşan ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerde çözüm bulunması halinde İranlı liderlerle görüşmeye hazır olduğunu ifade etti. Trump, "Onlarla görüşmekte hiçbir sorunum yok. Eğer görüşmek isterlerse ki aramızda bunu yapabilecek çok yetenekli insanlar var, benim de onlarla görüşmekte hiçbir sorunum yok" dedi. Ancak Trump aynı zamanda "Anlaşma olmazsa bombalar patlar" tehdidini de savurdu.
Pakistanlı kaynaklar, İran heyetinin Hürmüz'deki son gelişmelere rağmen ikinci tur müzakereler için ABD ile görüşmek üzere Pakistan'a gideceğini öne sürdü. Pakistan'ın müzakerelerin 21 Nisan Salı günü yapılabilmesi için yoğun diplomatik çaba sarf ettiği belirtildi.
İran'dan Sert Açıklamalar Geldi
Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "ABD ile ikinci tur müzakere planı şimdilik yok" diyerek durumu netleştirdi. Bekayi, ABD'nin diplomatik süreci devam ettirme konusunda ciddi olmadığını, saldırgan eylemlerde bulunduğunu ve ateşkes hükümlerini ihlal ettiğini savundu. İsmail Bekayi, ABD'nin teklifinin ciddiyetsiz ve taleplerinin de gerçek dışı olduğunu kaydetti.
"Tahran taleplerini açıklıkla ifade etti ve bunları değiştirmeyecek. Biz son tarihlere ve ültimatomlara İran'ın ulusal çıkarlarının korunması söz konusu olduğunda inanmıyoruz" ifadelerini kullanan Bekayi, İran'ın nükleer stoklarının kaldırılmasının müzakerelerde hiçbir zaman seçenek olmadığını, Tahran'ın kesin pozisyonunun nükleer başarılarını korumak olduğunu söyledi.
Hürmüz'deki Abluka Görüşmeleri Zedeliyor
ABD'nin Hürmüz'deki ablukasının İran ve ABD arasındaki barış görüşmelerini zedelediği ifade edildi. Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in ABD Başkanı Donald Trump ile görüştüğü ve Münir'in Hürmüz ablukasının görüşmelere engel olduğunu söylediği aktarıldı. Pakistan güvenlik kaynakları, Trump'ın Münir'in tavsiyesini dikkate alacağını söylediğini bildirdi.
27 Gemi Geri Döndürüldü, Tansiyon Yeniden Yükseldi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), dün akşam ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle 27 gemiyi geri döndürdüğünü açıkladı. Diğer taraftan ABD donanmasının Çin'den İran'a mal taşıyan İran bayraklı bir kargo gemisini vurması ve İran'ın da ABD'ye ait bazı savaş gemilerine insansız hava aracı (İHA) ile misilleme yapmasıyla tansiyon yeniden yükseldi.
CENTCOM, Umman Denizi’nde seyreden ve ablukaya uymadığı gerekçesiyle el konulan İran bandıralı kargo gemisi Touska’ya yönelik operasyona ait görüntüleri yayınladı. Dün sabah İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, İran basınına yaptığı açıklamada savaşın kimsenin çıkarına olmadığını söyledi.
Pezeşkiyan, "Düşmana güven duymamak ve etkileşimlerde teyakkuz, yadsınamaz bir zorunluluk olmayı sürdürüyor" ifadelerini kullandı. İran ordusu, ABD'nin bir İranlı gemiye yönelik saldırısı sonrasında "ABD ile çatışmaya hazırız" açıklamasında bulundu. İran, gemiye müdahalenin gemide bulunan mürettebatın ve ailelerinin varlığı nedeniyle geciktiğini, mürettebat ve ailelerinin güvenliği sağlandıktan sonra ABD'ye karşı gerekli adımların atılacağını belirtti.
Rusya ve Çin'den Açıklamalar Geldi
Rus Vedomosti gazetesine konuşan İran'ın Moskova Büyükelçisi Kazem Celali, İran'ın yeni bir yasal rejim altında Hürmüz Boğazı'ndan gemilerin güvenli geçişini sağladığını söyledi. İranlı elçi, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının başarısız olduğunu savundu. Celali, "İran, geçiş güvenliğini sağlıyor. Güvenlik önlemleri ve Hürmüz Boğazı'nın yasal rejimi sayesinde gemiler ve deniz araçları geçiş yapabiliyor" dedi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ise ABD ile İsrail'in saldırıları ve İran'ın misillemeleriyle Ortadoğu'da tırmanan çatışma nedeniyle gemi trafiğinin büyük ölçüde kesildiği Hürmüz Boğazı'nın olağan seyrüsefere açık olması gerektiğini belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile telefonda görüştü.
Hürmüz Boğazı'nın açık olmasının bölge ülkeleri ve uluslararası toplumun ortak menfaati olduğunu ifade eden Şi, uluslararası deniz yolunun olağan seyrüsefere açık olması gerektiğinin altını çizdi. Şi, Ortadoğu ve Körfez bölgesindeki duruma ilişkin, Çin'in, acil ve kapsamlı bir ateşkesi savunduğunu, anlaşmazlıkların siyasi ve diplomatik araçlarla çözümüne bağlı kalarak barışı tesis etmeye yönelik tüm çabaları desteklediğini vurguladı.
Rusya: Süreç Son Derece Kırılgan
Rusya'da Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun son derece kırılgan ve tahmin edilemez olduğunu belirterek, "Buna rağmen, müzakere sürecinin devam edeceğini ve şiddet içerikli senaryodan kaçınılacağını umuyoruz" dedi. Hürmüz Boğazı'ndaki duruma değinen Peskov, "Körfez'deki durumun son derece kırılgan ve tahmin edilemez olduğunu görüyoruz. Ancak buna rağmen, müzakere sürecinin devam edeceğini ve şiddet içerikli senaryodan kaçınılacağını umuyoruz. Aksi takdirde bu, bölgedeki güvenlik ve istikrar, küresel ekonomi için daha da olumsuz sonuçlar yaratabilir." görüşünü paylaştı.
Peskov, Rusya'nın İran'la ilgili durumun çözüm sürecinde arabulucu olmadığını, ancak bu konuda destek sağlamaya hazır olduklarını belirtti. CENTCOM ayrıca Gerald Ford uçak gemisinin Kızıldeniz'de olduğunu açıkladı.
415 ABD Askeri Yaralandı
ABD Savunma Bakanlığı'nın (Pentagon) askeri çatışma kayıplarını paylaştığı veri tabanındaki güncelleme ABD'nin İran'a yönelik "Destansı Öfke Operasyonu" sürecindeki kayıplarını ortaya koydu. Buna göre ABD/İsrail-İran savaşında 415 Amerikan askeri yaralanırken, 13 asker de hayatını kaybetti.
