Hürmüz Boğazı'nda Deniz Gerilimi Yeni Bir Aşamaya Geçti
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaş, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda düğümlenmiş durumda. Tahran yönetimi, ABD'nin müzakerelerde dayatmada bulunduğu iddiasıyla masaya oturmayı reddederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın tek taraflı ateşkes ilan ettiğini savunuyor. Taraflar arasında ateşkes uzasa da, bölgedeki gerilim ateşi her geçen gün daha da yükseliyor.
İran'dan İki Gemiye Müdahale Açıklaması
ABD'nin İran limanlarına yönelik Hürmüz ablukası devam ederken, İran Devrim Muhafızları Ordusu önemli bir açıklama yaptı. "Deniz güvenliğini tehlikeye attıkları" gerekçesiyle, İsrail ile bağlantılı olduğunu öne sürdükleri iki yabancı gemiye müdahale edildiği ve bu gemilerin İran kıyılarına yönlendirildiği bildirildi. Açıklamada, "MSC-Francesca" ve "Epaminodes" adlı gemilerin gerekli izinler olmadan hareket ettiği ve navigasyon sistemlerini manipüle ettiği iddia edildi. Özellikle "MSC-Francesca" gemisinin İsrail bağlantılı olduğunun vurgulanması dikkat çekti.
Bölgede Konteyner Gemilerine Saldırılar
Aynı saatlerde, Hürmüz Boğazı'nda ticaret gemilerine yönelik yeni saldırı haberleri geldi. Deniz güvenliği kaynakları ve UKMTO, boğazda en az üç konteyner gemisinin silahlı saldırıya uğradığını rapor etti. Liberya bayraklı bir geminin köprü üstü kısmının roketatar ve silah ateşiyle hasar gördüğü, diğer iki geminin de hedef alındığı ancak ciddi zarar oluşmadığı aktarıldı. Mürettebatın güvende olduğu belirtildi. Bu olaylar, İran ile ABD arasındaki deniz geriliminin yeni ve tehlikeli bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
Tahran'dan Misilleme ve Diplomasi Sinyalleri
Tahran yönetimi, Washington’ın İran gemilerine yönelik "deniz ablukası" uyguladığını savunurken, ABD’nin daha önce İran’a ait iki ticari gemiye müdahalesini "korsanlık" olarak nitelendirmişti. İranlı yetkililer bu adımlara karşılık verileceğini açıkça dile getirmişti. Ancak diplomasi kapısı tamamen kapatılmış değil. İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD’nin ablukayı sona erdirmesi halinde görüşmelerin İslamabad’da yeniden başlayabileceğini söyledi. İravani, ABD’den "ablukayı durdurmaya yönelik işaretler" aldıklarını ifade ederek, ikinci tur müzakerelerin bu şartlara bağlı olduğunu vurguladı.
Trump'tan 72 Saatlik Atılım İddiası ve Beyaz Saray Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social'dan yaptığı açıklamada, "Müzakerelerde 72 saat içinde bir atılım olabilir" iddiasında bulundu. Trump'ın verdiği sürenin ABD'de piyasaların kapanarak hafta sonu tatilinin başlamasına denk gelmesi dikkat çekti. Axios'un haberine göre, ABD'li bir yetkili, uzatılan geçici ateşkese yönelik Trump'ın "tutarlı bir karşı teklif etrafında birleşmeleri için İran'a 3 ya da 5 gün tanıdığını" öne sürdü. Yetkili, "Trump, İranlıların işlerini yoluna koymaları için 3 ila 5 gün daha ateşkes süresi tanımaya hazır. Ancak bu süresiz olmayacak" ifadelerini kullandı.
Buna karşın, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD Başkanı Donald Trump'ın anlaşma önerisi konusunda İran'a birkaç gün süre verdiği yönündeki iddiaların doğru olmadığını belirtti. Leavitt, "Başkan, bugün gördüğüm bazı haberlerin aksine İran’dan bir öneri alınması için kesin bir son tarih belirlememiştir; bu husus, ABD Başkanı tarafından belirlenecektir" açıklamasını yaptı.
İran'ın Stratejik Hamleleri ve Uzman Yorumları
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, X'ten yaptığı paylaşımda, "Tam bir ateşkes, deniz ablukası ve dünya ekonomisinin rehin alınmasıyla ihlal edilmediği zaman anlamlı olur" dedi. Öte yandan, İngiliz Financial Times gazetesinin analizine göre, ABD’nin ablukasına rağmen İran bağlantılı tankerler Körfez’de hareket etmeyi sürdürüyor. Veri şirketi Vortexa’ya dayandırılan haberde, en az 34 tankerin giriş veya çıkış yaptığı, bunlardan bazılarının milyonlarca varil petrol taşıdığı belirtildi.
Uzmanlara göre İran’ın son hamleleri iki temel mesaj içeriyor:
- Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrol iddiasını pekiştirmek,
- ABD’nin baskısına karşı "misilleme stratejisi" yürütmek.
Tahran, abluka sürdükçe boğazdaki geçişlerin de risk altında olacağı sinyalini veriyor. Diğer bir yetkili, Trump'ın, İran ile savaşı sona erdirebilecek ve İran'ın nükleer programına yönelik müzakereleri yürütebilecek "otorite sahibi kişilerin İran'da var olmayabileceğini" düşündüğünü belirtti. İsrailli yetkili ise, ABD ve Pakistan tarafının gelecek birkaç gün içinde Hamaney'in sessizliğini bozmasını ve müzakerecilerine masaya geri dönmeleri için net bir talimat verebileceğini ileri sürdü.
