NYT Analizi: Trump'ın İran Kararında Netanyahu'nun Belirleyici Rolü
Amerikan New York Times (NYT) gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a askeri saldırı kararı almasında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun etkisinin çok büyük olduğunu ortaya koyan kapsamlı bir analiz yayımladı. Analiz, adı açıklanmayan çok sayıda Amerikalı, İsrailli ve İranlı yetkilinin açıklamalarına dayandırılıyor.
Oval Ofis'teki Gizli Görüşme ve Netanyahu'nun İkna Çabaları
NYT'nin analizinde, 11 Şubat'ta Oval Ofis'te basına kapalı gerçekleşen görüşmede, Netanyahu'nun Trump'ı İran'a saldırmaya ikna etmek için tüm yolları denediği belirtildi. İki liderin bu görüşmede savaş olasılığını ve hatta saldırının olası tarihlerini dahi ele aldığı vurgulandı.
Analizin başında yer alan ifadeler şöyle: "Başkan Trump'ın İran'da askeri harekate sıcak bakması, diplomatik müzakereleri sonlandırmaya kararlı İsrail lideri Binyamin Netanyahu tarafından teşvik edildi. Başkanın danışmanlarından çok azı buna karşı çıktı."
Netanyahu İçin Büyük Bir Zafer
NYT, ABD'nin İran'a saldırı kararını Netanyahu için bir zafer olarak değerlendirdi. Analizde, Netanyahu'nun aylardır Trump'a zayıflamış bir rejimi vurmanın gerekliliğini savunduğu ve Aralık ayında Mar-a-Lago malikanesindeki bir toplantıda İsrail'in İran füze üslerini vurması için onay istediği hatırlatıldı.
"İki ay sonra, daha fazlasını elde etti, İran rejimini devirmek için bir savaşta tam bir ortak." ifadeleriyle Netanyahu'nun başarısı vurgulandı.
Venezuela Operasyonunun Özgüven Etkisi ve İç Tartışmalar
Yazıda, Trump'ın ikna olmasında Venezuela'da Nicolas Maduro'yu askeri operasyonla alıkoymasının getirdiği 'öz güvenin' de etkili olduğuna işaret edildi. Diğer yandan, analizde şu önemli detaylara yer verildi:
- Başkan Yardımcısı JD Vance'in önceleri çekimser baktığı saldırı kararını son dönemde güçlü şekilde desteklediği, Durum Odası'ndaki toplantıda "büyük ve hızlı hareket edelim" dediği belirtildi.
- ABD ordusunun Ocak sonlarında genişletilmiş askeri seçenekler sunduğu, Şubat ortasına kadar Pentagon'un birkaç haftalık bir harekatı sürdürebilecek güç oluşturduğu kaydedildi.
- 18 Şubat'taki toplantıda Genelkurmay Başkanı Orgeneral John Caine'in sınırlı saldırı veya rejim değişikliği için geniş harekat seçeneklerini tartıştığı vurgulandı.
Cumhuriyetçilerden Savaş Karşıtı Uyarılar
Analizde, askeri harekata karşı çıkan Cumhuriyetçilerden Tucker Carlson'ın Trump'ı uyardığı aktarıldı. Carlson'ın Oval Ofis'teki görüşmede, ABD'nin İran'la savaşa girmesi halinde askeri personel, enerji fiyatları ve bölgedeki Arap ortakları için riskleri anlattığı ifade edildi.
"Carlson, Trump'a, sadece İsrail'in İran'a saldırma isteğinden dolayı ABD'nin bu ülkeye saldırmaması ve 'İsrail tarafından köşeye sıkıştırılmaması gerektiğini' söyledi."
CIA ve İstihbarat Paylaşımı
NYT, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı'nın (CIA) İran lideri Ali Hamaney'in yerini tespit ederek İsrail istihbaratına aktardığını ve saldırıyı İsrail'in düzenlediğine dikkati çekti. Dört İranlı yetkilinin açıklamalarına göre, Hamaney'in yakın çevresine "savaş çıkması halinde, tarihte saklanan bir lider olarak yargılanmaktansa yerinde kalıp şehit olmayı tercih edeceğini" söylediği belirtildi.
Yaşanan Gelişmeler ve Sonuçlar
28 Şubat'ta İsrail ve ABD'nin İran'a askeri saldırı başlattığı, İran'ın da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, BAE ve Bahreyn gibi ülkelere saldırılarla karşılık verdiği hatırlatıldı. Saldırılarda İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili hayatını kaybetti.
İran Kızılayı, bombardımanlarda 555 kişinin öldüğünü, 747 kişinin yaralandığını duyurdu. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimi en üst seviyeye taşımış durumda.
