İran-ABD Ateşkesinde İlk Hafta Geride Kaldı: Trump Umutlu Açıklamalar Yapıyor
İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında ilan edilen iki haftalık ateşkes, ilk haftasını tamamlamış bulunuyor. Bu süreçte ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasında varılacak bir anlaşmaya ilişkin umut dolu mesajlar vermeye devam ediyor. Geçtiğimiz cumartesi günü Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilen ateşkes görüşmelerinin ilk oturumunda somut bir anlaşmaya ulaşılamamış olsa da, diplomatik kanallar aktif bir şekilde işlemeye devam ediyor.
Trump: "Anlaşmaya Çok Yakınız, Nükleer Silah Kritik Konu"
ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamalarda tarafların bir anlaşmaya çok yakın olduğunu vurguladı. "Anlaşmaya çok yakınız. Mesele sadece İran'ın nükleer silahtan vazgeçmesi. Bunu yapmazlarsa anlaşma olmayacak" ifadelerini kullanan Trump, Fox News'a verdiği röportajda İslamabad müzakereleri sonrası diplomatik trafiğin durumunu değerlendirdi. "Sanırım bitmeye çok yakın. Yani, ben durumu bitmeye çok yakın olarak görüyorum" diyen Trump, İranlı yetkililerin de anlaşmayı "canıgönülden istediklerini" iddia etti.
Trump, İran rejiminde değişim olduğunu ve yeni rejimin daha makul davrandığını öne sürdü. "Rejim değişti ve yeni rejim daha makul. Henüz bir anlaşma yok ama bütün mesele nükleer silaha sahip olmamaları. Eğer nükleer silahtan vazgeçmezlerse onlarla bir müddet daha uğraşmak zorunda kalacağız" şeklinde konuştu. Ayrıca, saldırı kararı almaması durumunda şu an nükleer silah sahibi bir İran ile karşı karşıya kalınacağını ileri sürdü.
Vance: "Kapsamlı Bir Anlaşma İstiyoruz"
İslamabad'daki müzakerelerde ABD heyetine başkanlık yapan Başkan Yardımcısı JD Vance ise, Trump'ın İran'la dar kapsamlı değil, aksine "kapsamlı" bir anlaşma yapmak istediğini açıkladı. Vance, müzakerelerin devam edeceğini ve potansiyel bir anlaşma konusunda halen iyimser olduğunu dile getirdi. "İran'la anlaşmanın henüz tamamlanmamasının nedeni, başkanın İran'ın nükleer silaha sahip olmadığı bir anlaşma istemesi" diye konuştu.
Askeri Hazırlıklar: Binlerce Yeni Asker Yolda
Diplomatik görüşmeler sürerken, Washington Post'a konuşan ABD'li yetkililer, Trump yönetiminin ateşkesin bozulma ihtimalini göz önünde bulundurarak askeri hazırlıklarını artırdığını savundu. Yetkililere göre:
- Bölgeye yönlendirilen kuvvetler arasında 6 bin askerli USS George H.W. Bush uçak gemisi bulunuyor.
- 3 gemiden oluşan Boxer Amfibi Hazırlık Grubu ve bu gemilerde konuşlu 11. Deniz Piyade Seferi Birliği'nden yaklaşık 4 bin 200 askerin ay sonuna doğru Orta Doğu'ya ulaşması bekleniyor.
- Yönetim, ek hava saldırıları veya kara operasyonları olasılığını değerlendiriyor.
İran Cephesi: Diplomatik Kanallar Açık, Nükleer Programda Taviz Yok
İran tarafında ise diplomatik kanalların açık olduğu yönünde güçlü vurgular yapılıyor, ancak nükleer programdan vazgeçme konusunda henüz bir meyil gözükmüyor. Dün, arabulucu Pakistan'dan Genelkurmay Başkanı Asım Münir başkanlığında üst düzey bir heyet Tahran'ı ziyaret ederek ateşkese ilişkin son gelişmeleri görüştü.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "ABD ile karşılıklı mesajlaşmalarının sürdüğünü" belirtti. Bekayi, Pakistan heyetine tavırlarını ilettiklerini dile getirirken, "İran İslam Cumhuriyeti, ihtiyacı ölçüsünde uranyum zenginleştirebilmelidir" ifadelerini kullandı.
Trump'tan Papa'ya Sert Eleştiriler
ABD Başkanı Donald Trump, Vatikan Devlet Başkanı ve Katolik Hristiyanların Ruhani Lideri Papa 14. Leo'ya yönelik eleştirilerini sürdürdü. Dün Papa'yı bir kez daha hedef alan Trump, "Birilerinin Papa'ya İran'ın nükleer silaha sahip olmasının kesinlikle kabul edilemeyeceğini söylemesi" gerektiğini belirtti. Papa'nın savaş karşıtı söylemlerine öfkelenen Trump, sosyal medyada yayınladığı açıklamada, "İran'ın nükleer silaha sahip olmasına karşı olmayan bir Papa istemiyorum" demişti. Papa ise Trump'a cevap vererek ondan korkmadığını ve önemsemediğini ifade etmişti.
Trump'ın Akıl Sağlığı Tartışmaları
ABD'de Başkan Donald Trump'ın kontrolsüz açıklamaları ve çıkışları, akıl sağlığına dair soru işaretlerine sebep oluyor. Son olarak Papa'yı hedef alarak, kendisini Hristiyan geleneklerindeki Hz. İsa'ya benzeten bir görsel paylaşan Trump hakkında muhalifler ve basın, akıl sağlığının yerinde olmadığı yorumlarını yapıyor.
Demokrat Partili senatör ve milletvekilleri, ABD Anayasası'nın "Akıl sağlığı bozuk başkanın görevinden azledilmesini" öngören 25'inci ek maddesinin işletilmesi çağrılarını yapıyor. Eski Temsilciler Meclisi Üyesi Marjorie Taylor Greene, "Bu ser retorik değil, delilik" diyerek maddenin işletilmesini istedi. Beyaz Saray'ın eski avukatlarından Ty Cobb da Trump için "açıkça deli" değerlendirmesini yaptı.
Demokratlardan "Destansı Başarısızlık" Eleştirisi
ABD Senatosu Azınlık Lideri Demokrat Chuck Schumer, ABD-İsrail ittifakının İran'a yönelik saldırılarını "Destansı başarısızlık" olarak nitelendirdi. Savaş kararlarının Kongre onayına tabi olması gerektiğine vurgu yapan Schumer, "savaş yetkileri" tasarısını Senato'nun gündemine getireceklerinin altını çizdi. Schumer, "Eğer Cumhuriyetçiler bunu engellerse, bu savaş sona erene kadar, Kongre görevini yapıp yönetimi sorumlu tutana kadar tekrar tekrar oylama yapacağız." diye konuştu.
1973 tarihli "Savaş Yetkileri Yasası", ABD Başkanı'nın herhangi bir ülkeye saldırıyı önceden Kongre'ye bildirmesini zorunlu kılıyor. Yasanın işletilmesi için 19 Mart'ta ABD Senatosu'na sunulan tasarı, 47 "evet" oyuna karşılık 53 "hayır" oyuyla reddedilmişti.
