İran-ABD Savaşı 40 Günün Ardından Ateşkesle Sona Erdi
İran'a karşı siyonist emellerle başlatılan savaş, 40'ıncı günde ateşkes anlaşmasıyla son buldu. İran halkı, savaşın ilk gününden itibaren sürdürdüğü 'ulusal direnişi' ateşkesin ilan edilmesiyle birlikte meydanlarda 'tek yürek, tek bilek' olarak gösterdi. Dünya genelinde gerilimin tırmandığı bir dönemde, sevindirici haber Pakistan'ın arabuluculuğuyla geldi.
Trump'ın Tehditleri ve Ateşkes Süreci
İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattığı savaşın 40'ıncı gününde, ABD Başkanı Donald Trump'ın son bir ültimatomu dünya genelinde paniğe yol açmıştı. Trump, "Hürmüz Boğazı'nın açılmaması halinde İran medeniyetinin yok edileceğini" ifade etmişti. Ancak İran tarafı, bu tehditlere meydan okudu ve taviz vermeden dik bir duruş sergiledi.
Türkiye saati ile çarşamba sabaha karşı, Pakistan'ın arabuluculuğunda geçici ateşkesin kabul edildiği duyuruldu. Trump da 8 Nisan'da 01.30 sularında ateşkesi teyit etti. İran ile ABD, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin açılmasına izin veren iki haftalık şartlı bir ateşkes üzerinde anlaştı. Trump, sosyal medya paylaşımında Ortadoğu'da 'altın çağın' başlayabileceğini yazdı.
Halkın Tepkisi ve Zafer Kutlamaları
2 haftalık ateşkes kararının ardından İran'da halk sokaklara döküldü. Savaşın başında ABD ve İsrail'in ülke yönetimine karşı ayaklanmalar beklediği İranlılar, bunun yerine ülkelerinin yanında duruş sergileyerek ateşkesi 'zafer' olarak tanımladı. Meydanlarda toplanan kalabalıklar, ulusal birlik mesajları verdi.
Müzakere Süreci ve Tarafların Pozisyonları
Ateşkesin ardından gözler, 10 Nisan'da Pakistan'da yapılacak görüşmelere çevrildi. İran müzakere heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD heyetine ise Başkan Yardımcısı JD Vance liderlik edecek. İran ile ABD geçen yıl içinde iki tur görüşme yapmış, her iki seferde de müzakerelerin ortasında ABD saldırıya geçmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın müzakere ekibine 'iyi niyetle' yaklaşma talimatı verdiğini açıkladı. Bu, sürece olumlu bir hava katmayı amaçlıyor.
Savaşın Bilançosu ve Ağır Kayıplar
Savaşın bilançosu oldukça ağır oldu. İran'da 2076 ölü ve 26.500 yaralı, İsrail'de 26 ölü ve 7183 yaralı, Lübnan'da 1530 ölü ve 4639 yaralı, Irak'ta 109 ölü ve onlarca yaralı, BAE'de 12 ölü ve 221 yaralı, ABD ordusunda ise 13 ölü ve 200 yaralı kayıp verildi.
10 Maddelik Ateşkes Planının Detayları
Ateşkes anlaşması, kapsamlı maddeler içeriyor:
- Irak, Lübnan ve Yemen'de savaş bitecek.
- İran'a yönelik savaş tamamen ve kalıcı olarak sona erecek.
- Bölgedeki tüm çatışmalar bütünüyle sona erdirilecek.
- Hürmüz Boğazı açılacak ve bir protokol oluşturulacak.
- İran'a tazminat ödenecek.
- Yaptırımlar tamamen kaldırılacak.
- ABD tarafından tutulan İran'a ait fonlar ve dondurulmuş varlıklar serbest bırakılacak.
- İran, nükleer silah edinmeyeceğine tam bağlılık gösterecek.
- Koşulların onaylanmasıyla ateşkes yürürlüğe girecek.
İran, olası 'anlaşmayı bağlayıcı kılacak' bir BM Güvenlik Konseyi kararını da şart koşuyor.
İran'dan Zafer Açıklamaları
İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in danışmanı Ali Ekber Velayeti, ateşkesin Washington için 'stratejik yenilgi' olduğunu ifade etti. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin açıklamasında, ülkenin bu savaşta hedeflerinin neredeyse tamamına ulaştığı ve 'düşmanın tarihi bir başarısızlıkla karşı karşıya olduğu' vurgulandı.
Türkiye'den Barış Vurgulu Mesajlar
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, istikrarlı bir ülke olarak savaş sonrası dönemde de 'Güvenli Liman' vasfını güçlendirmeyi sürdüreceklerini belirtti. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Cumhurbaşkanı'nın barış iradesinin tüm krizler için yol gösterici olduğunu söyledi. Dışişleri Bakanlığı, kalıcı barışa giden yolun ancak diyalog, diplomasi ve karşılıklı güvenle mümkün olacağını açıkladı. Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ise kalıcı barışın uluslararası hukukla mümkün olduğunu vurguladı.
