İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, başkent Tahran’da düzenlediği haftalık basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtladı. Bekayi, İran’ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasının ardından belirli ürünlerin satın alımında kullanılacağı yönündeki iddialara açıklık getirdi.
Dondurulmuş Varlıkların Kullanımı
Bekayi, “Dondurulmuş varlıklarla ilgili bir sınırlama söz konusu değil. Ülkenin faydasına nasıl olursa o yönde kullanılacak” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, varlıkların yalnızca belirli ürünler için kullanılacağı yönündeki spekülasyonları reddediyor.
UAEA ile Görüşmeler ve Nükleer Denetim
Bekayi, İsviçre’de gerçekleştirilen görüşmelerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya gelmediklerini belirtti. Ayrıca UAEA’nın, ABD-İsrail saldırılarında zarar gören nükleer santrallerinde denetim başlatması yönünde bir program olmadığını ifade etti.
ABD ile Mutabakat Zaptı ve Yükümlülükler
Bekayi, ABD’nin mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde İran’ın da tek taraflı olarak yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini vurguladı. Nükleer meseleler ve yaptırımların kaldırılması konusunda müzakerelere başlanması için mutabakat zaptındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Füze Programı Müzakere Dışı
Bekayi, “İran’ın savunma kapasitesi ve füze programı hiçbir şekilde görüşmelerde konuşulmadı ve hiçbir zaman müzakere konusu olmayacak” dedi. Bu açıklama, İran’ın füze programının tartışılmaz olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor.
İran-ABD Müzakerelerinin Detayları
İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran’da tamamlandı. Müzakerelerde, 14 maddelik mutabakat zaptının uygulanmasına ilişkin teknik detaylar ele alındı. Arabulucu ülkelerin yayımladığı ortak açıklamada, tarafların, imzalanan mutabakat zaptı doğrultusunda “arabuluculuk çabalarının siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması konusunda anlaştıkları” bildirildi.
Tarafların nihai bir anlaşmaya 60 gün içinde ulaşılmasını hedefleyen bir yol haritası üzerinde uzlaştığı kaydedildi. Müzakerelerin ilk turunun ardından teknik müzakerelerde, mutabakatın uygulanmasına yönelik mekanizmalar üzerinde uzlaşmanın sağlandığı, "yaptırımların kaldırılması", "nükleer konular", "yeniden yapılanma" ve "ekonomik kalkınma" konularında çalışma grupları kurulması kararına varıldığı belirtildi.
