İran Liderinden ABD ile Müzakere Sürecine İlişkin Kritik Açıklamalar
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen nükleer müzakereler hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. Pezeşkiyan, ülkesinin Devrim Rehberi Ayetullah Ali Hamaney'in talimatları doğrultusunda hareket ettiğini ve "ne savaş ne de barış" şeklinde tanımladığı "yıpratıcı" durumun üstesinden gelmeye çalıştıklarını açıkladı.
Cenevre'deki Görüşmeler ve Sürecin Yönetimi
İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, Mazenderan eyaletinde katıldığı bir programda konuşan Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, ABD ile İsviçre'nin Cenevre kentinde devam edecek nükleer görüşmelere ilişkin detayları paylaştı. Pezeşkiyan, "Bu süreç yarın Cenevre'de Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin katılımıyla devam edecek. Hükümet olarak, Devrim Rehberi'nin yönlendirmesi ve talimatları doğrultusunda müzakere sürecini yönlendirmeye ve 'ne savaş ne de barış' şeklindeki yıpratıcı durumun üstesinden gelecek şekilde yönetmeye çalıştık." ifadelerini kullandı.
Müzakerelerin iyi bir gelecek vadettiğini belirten Pezeşkiyan, "Müzakere süreci istenen sonucu verirse, önümüzdeki engelleri kaldırmak ve ülkenin kalkınma sürecini daha hızlı ve kolay bir şekilde ilerletmek şüphesiz mümkün olacaktır." dedi. Ayrıca, komşu ülkelerle ilişkilerin önemli ölçüde geliştiğini ve bunu daha da güçlendirmeye kararlı olduklarını da sözlerine ekledi.
İran-ABD Müzakere Sürecinin Arka Planı ve Güncel Gelişmeler
İsrail ve ABD'nin Haziran 2025'te İran'a yönelik saldırılarıyla kesintiye uğrayan İran-ABD arasındaki nükleer müzakereler, başta Türkiye olmak üzere bölge ülkelerinin girişimleri ve Umman'ın arabuluculuğunda yeniden canlandırılmıştı. ABD'nin saldırı tehditleri ve devasa askeri yığınağı devam ederken taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı.
Daha sonra görüşmeler 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti. Taraflar görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini bildirmiş ve daha sonra Cenevre'de 26 Şubat'ta yeniden bir araya gelinmesi konusunda anlaşmıştı. Bu süreçte, İran nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürme karşılığında yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
ABD ise Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını ve elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılmasını istiyor. Müzakerelerde, zenginleştirme oranının hangi seviyede sınırlandırılacağı, yüzde 60 düzeyinde zenginleştirilmiş yaklaşık 440 kilogram uranyum stokunun durumu ve yaptırımların kaldırılma takvimi ile doğrulama mekanizmaları ele alınıyor.
Bölgesel ve Uluslararası Boyut
Pezeşkiyan'ın açıklamaları, İran'ın bölgesel ve uluslararası politikalarına ışık tutuyor. Komşu ülkelerle ilişkilerin geliştirilmesi ve müzakere sürecinin başarıya ulaşması halinde ülkenin kalkınma sürecinin hızlanacağı vurgulanıyor. Bu durum, İran'ın ekonomik yaptırımlardan kurtulma ve uluslararası arenada daha aktif bir rol oynama hedefini yansıtıyor.
Müzakerelerin devam ettiği Cenevre'deki görüşmeler, küresel güvenlik ve istikrar açısından kritik önem taşıyor. Tarafların uzlaşma arayışı, bölgedeki gerilimlerin azaltılması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
