Rusya Dışişleri Bakanlığı, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını öngören "Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşması (New START)"nın süresinin sona erdiğini ve tarafların artık bu anlaşma kapsamındaki yükümlülüklere bağlı olmayacağını resmen duyurdu. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, Rusya'nın anlaşmayı uzatma yönündeki girişimlerinin ABD tarafından karşılık bulmadığı vurgulandı.
ABD'nin Yaklaşımı Hatalı Bulundu
Açıklamada, ABD'nin Yeni START konusundaki tutumunun hatalı olduğu değerlendirmesine yer verildi. "Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz." ifadesi kullanıldı. Bu durum, uluslararası nükleer silah kontrol rejiminde önemli bir boşluğa işaret ediyor.
Rusya Askeri-Teknik Önlemlere Hazır
Rusya Dışişleri Bakanlığı, açıklamasında ayrıca, ülkenin ulusal güvenliğine yönelik olası ek tehditleri durdurmak için "kararlı askeri-teknik önlemler" almaya hazır olduğunu belirtti. Bu ifade, nükleer silah alanında potansiyel bir yarışın sinyallerini veriyor.
Yeni START Anlaşması'nın Tarihsel Arka Planı
Yeni START Anlaşması, ABD'nin Sovyet Rusya ile 1991'de ve Rusya Federasyonu ile 1993'te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları'nın (START 1 ve START 2) bir uzantısı niteliğinde. 2010 yılında imzalanan anlaşma, Washington ile Moskova arasındaki yürürlükteki son nükleer anlaşma olarak biliniyor ve uzun menzilli nükleer silah başlıklarına ve füzelere kısıtlama getiriyor.
Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine 1 yıl daha uyacağını açıklamıştı. Ancak, bu ilave süre de 5 Şubat'ta doldu. Bu gelişme, iki nükleer süper güç arasındaki gerilimi artırabilecek bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Nükleer Silah Stokları ve Küresel Etkiler
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke konumunda. Çin'in savaş başlığı sayısının ise 600'ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Yeni START'ın sona ermesi, bu silahların kontrolsüz bir şekilde artması endişelerini beraberinde getiriyor.
Bu gelişmeler, uluslararası toplumda nükleer silahsızlanma çabalarının geleceği konusunda ciddi kaygılar yaratıyor. Anlaşmanın süresinin dolması, küresel güvenlik dinamiklerini derinden etkileyebilecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
