Suriye'deki Kimyasal Silah Kalıntılarının İmhası İçin Uluslararası İş Birliği
Kimyasal Silahların Yasaklanması Teşkilatı (KSYT) İcra Konseyi'nde alınan önemli bir kararla, Suriye'de devrik lider Beşar Esad rejiminden miras kalan kimyasal silah kalıntılarının hızlandırılmış şekilde imha edilmesi amacıyla uluslararası bir görev gücü oluşturuldu. Bu kapsamda Türkiye, Suriye hükümetinin resmi davetine icabet ederek söz konusu görev gücüne aktif katılım sağladı.
Diplomatik Sürecin Arka Planı ve Uluslararası Sorumluluk
Diplomatik kaynaklardan yapılan açıklamalara göre, Kimyasal Silahlar Sözleşmesi uyarınca her ülkenin sahip olduğu kimyasal silahları imha etmesi ulusal bir sorumluluk olarak kabul ediliyor. Ancak Suriye özelinde, devrik rejimin kimyasal silah programını gizli şekilde yürütmesi, KSYT ile iş birliğinden kaçınması ve eski rejim dönemindeki kayıtların akıbetinin belirsizliği gibi nedenlerle uluslararası toplumun desteğine ihtiyaç duyulduğu vurgulandı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Suriye'nin imha konusundaki kapasite eksiklikleri ve geçmişteki iş birliği sorunları nedeniyle, ülkeye uluslararası toplum tarafından destek olunmasına yönelik bir süreç başlatılmıştır."
"Özgürlüğün Nefesi Görev Gücü"nün Hedefleri ve İşleyişi
Suriye tarafınca "Özgürlüğün Nefesi Görev Gücü" olarak adlandırılan bu mekanizma, temel olarak şu hedefleri taşıyor:
- Suriye hükümetine, KSYT ile iş birliği içinde kimyasal silah programı kalıntılarının tespiti, doğrulanması, kontrol altına alınması ve imhası konularında yardım sağlamak.
- Teknik, lojistik ve eğitim desteği sunarak Suriye'nin kapasite eksikliklerini gidermek.
- Uluslararası toplumun sağlayacağı desteğin eş güdümlü şekilde yürütülmesini sağlamak.
Görev gücü üyelerinden, Suriyeli ekiplerin sahadaki keşif faaliyetlerini güvenli şekilde yürütebilmesi için gerekli eğitim ve teçhizatı temin etmeleri bekleniyor. Ayrıca tespit edilen kimyasal silah ve kalıntılarının güvenli depolanması, planlı imhası veya gerektiğinde yerinde imha edilmesi için teknik destek verilmesi öngörülüyor.
Türkiye'nin Somut Katkıları ve Ankara'daki Çalıştay
Türkiye, görev gücü kapsamında Suriye hükümetiyle iş birliği halinde önemli katkılar sunuyor. Diplomatik kaynaklar, Türkiye'nin Suriye'nin çeşitli bölgelerinde insani amaçlı mayın temizleme faaliyetleri yürüttüğünü ve patlamamış savaş kalıntılarının imhası konusunda deneyimini paylaştığını belirtiyor.
Bu kapsamda Türkiye, 16-17 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara'da düzenlenen çalıştaya ev sahipliği yaparak görev gücüne etkin siyasi, teknik ve lojistik destek sağladı. Çalıştayda, Suriye'nin kimyasal silah programı kalıntılarından arındırılmasına yönelik operasyonel, teknik ve kurumsal kapasite eksiklikleri detaylı şekilde değerlendirildi ve Suriye'ye sağlanacak destek paketleri yapılandırıldı.
New York'taki Resmi Tören ve Görev Gücü Üyeleri
Görev gücünün faaliyetlerine resmen başlamasını temsilen, 18 Mart 2026 tarihinde New York'ta bir tören düzenlendi. Törene görev gücü üyesi ülkelerin yetkilileri katılırken, Türkiye'yi Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız temsil etti.
Görev Gücü'nün üyeleri arasında Türkiye ve Suriye'nin yanı sıra şu ülkeler ve kuruluşlar bulunuyor:
- Katar
- ABD
- İngiltere
- Fransa
- Almanya
- Kanada
- KSYT Teknik Sekretaryası
Bu uluslararası iş birliği, Suriye'deki kimyasal silah tehdidinin ortadan kaldırılması ve bölgesel güvenliğin sağlanması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Türkiye'nin aktif katılımı ise bölgedeki sorumluluk bilincini ve diplomasiye verdiği önemi bir kez daha gözler önüne seriyor.
