Suudi Arabistan, İran ile Ortadoğu ülkeleri arasındaki gerilimi azaltmayı hedefleyen yeni bir saldırmazlık paktı fikrini gündeme taşıdı. İngiltere merkezli Financial Times tarafından yayımlanan habere göre Riyad yönetimi, önerilen çerçeveyi Soğuk Savaş döneminde Avrupa'daki tansiyonu düşüren 1975 tarihli Helsinki Nihai Senedi'ni örnek alarak şekillendiriyor.
Helsinki modeli Ortadoğu'ya uyarlanıyor
Suudi Arabistan'ın bu girişimi, bölgedeki uzun süreli gerilimleri sona erdirmeyi amaçlıyor. Helsinki Nihai Senedi, Soğuk Savaş sırasında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) kapsamında imzalanmış ve taraflar arasında güven artırıcı önlemler getirmişti. Suudi yönetimi benzer bir anlaşmanın Ortadoğu'da da uygulanabileceğini düşünüyor.
AB'den destek sinyali
Middle East Eye'ın haberine göre Suudi girişimi Avrupa Birliği'nden destek gördü. AB yetkilileri, bölgesel istikrar için bu tür diyalogların önemli olduğunu vurgularken, Suudi Arabistan'ın önerisinin olumlu karşılandığı belirtiliyor.
İran ile Suudi Arabistan arasında yıllardır süren gerginlik, özellikle Yemen, Suriye ve Lübnan gibi ülkelerde vekalet savaşlarına yol açmıştı. İki ülke arasındaki ilişkiler 2023 yılında Çin arabuluculuğunda varılan anlaşmayla yeniden normalleşme sürecine girmişti. Şimdi ise Suudi Arabistan, bu normalleşmeyi kalıcı bir barış anlaşmasına dönüştürmek için adım atıyor.
Uzmanlar, Helsinki modelinin Ortadoğu'ya uyarlanmasının zorluklar içerdiğini ancak bölgede yeni bir güvenlik mimarisi oluşturulmasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor. Suudi Arabistan'ın teklifinin İran tarafından nasıl karşılanacağı ise merak konusu.
