İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin ilk resmi yorumunu yaptı. Bekayi, anlaşmanın İran'a karşı olmadığını ve Tahran'ın bu konuda herhangi bir endişe taşımadığını belirtti.
Bekayi: Anlaşma İran'a yönelik değil
İran devlet televizyonuna göre Bekayi, haftalık basın toplantısında Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı değerlendirdi. Sözcü, "Aramızda derin dini, tarihi ve medeniyet bağları bulunan üç ülke Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan söz konusu olduğundan, bu anlaşmanın İran'a karşı olduğuna dair endişe duymamız için bir neden bulunmuyor" ifadelerini kullandı.
Bekayi, Türkiye ve Pakistan'ın İran'a komşu olduğunu hatırlatarak, bu ülkelerin halklarıyla dostluk ve kültürel bağlara dikkat çekti. Sözcü, anlaşmanın bölge ülkelerinin ABD ve bölge dışı aktörlerin güvenlik sağlama iddialarına güvenemeyeceklerini anlamalarının bir göstergesi olduğunu da sözlerine ekledi.
Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın kapsamı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 7 Ağustos'ta Mekke'de "Ortak Savunma Anlaşması"na imza attı. Anlaşma, herhangi bir ülkeyi hedef almayan, külfet paylaşımı ve ortak güvenlik anlayışı temelinde bölgesel ve küresel barış, istikrar ve refahın korunmasına yönelik taahhütleri güçlendirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir işbirliği niteliği taşıyor.
Anlaşma metninde, üç devletten herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının tümüne yönelik bir saldırı olarak kabul edileceği öngörülüyor. Bu madde, kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi hedefliyor. Ayrıca anlaşma, savunma sanayisi işbirliğini ve askeri birlikte çalışabilirliği geliştirmeyi amaçlayan savunma odaklı bir düzenleme olarak öne çıkıyor.
Bölgesel yansımalar
Uzmanlar, anlaşmanın bölgesel güvenlik dengelerini etkileyebileceğini belirtiyor. İran'ın bu açıklaması, anlaşmanın hedefinde olmadığı mesajını verirken, bölgedeki diğer aktörlerin de anlaşmaya yönelik tutumları merak konusu. Anlaşmanın, özellikle ABD'nin bölgeden çekilme sürecinde yeni bir güvenlik mimarisi oluşturma çabalarının bir parçası olarak görüldüğü ifade ediliyor.
İran'ın bu açıklaması, üç ülke ile ilişkilerinde yumuşama sinyali olarak yorumlanabilir. Özellikle Suudi Arabistan ile İran arasındaki normalleşme sürecinin devam ettiği bir dönemde, bu açıklamanın bölgesel gerilimi azaltıcı bir etki yapması bekleniyor.
