ABD Başkanı Donald Trump'ın, İngiltere'nin Chagos Adaları üzerindeki egemenliği Mauritius'a devretme planlarının çıkmaza girmesi üzerine, adaları Mauritius'tan satın alma seçeneğini değerlendirdiği öne sürüldü. Haberi ilk olarak İngiliz The Telegraph gazetesi duyurdu.
Satın alma planı ve Diego Garcia üssü
Telegraph'ın iddiasına göre Trump yönetimi, söz konusu plan kapsamında İngiliz yetkilileri devre dışı bırakarak adaları doğrudan satın almayı ve böylece ABD ile İngiltere'nin ortak kullandığı Diego Garcia askeri üssü üzerindeki kontrolü güvence altına almayı hedefliyor. Ancak bunun gerçekleşebilmesi için öncelikle adaların resmen Mauritius'un egemenliğine geçmesi gerekiyor. Böylece ABD, satın alma konusunda Mauritius ile doğrudan müzakere edebilecek. Adaların Mauritius'a devredilmesini öngören düzenlemeler, ABD'nin desteğini çekmesinin ardından nisan ayında rafa kaldırılmıştı.
Değerlendirilen seçeneklerden biri
Gazeteye göre Chagos Adaları'nın satın alınması, Washington'da değerlendirilen çeşitli seçeneklerden yalnızca biri. Bu önerinin ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından gündeme getirildiği ve Trump'a sunulduğu belirtilirken, bu aşamada öncelikli seçenek olmadığı ifade ediliyor. Trump yönetimindeki bazı yetkililerin, Çin'e yakın bir ortak olarak görülen Mauritius'a adaların devredilmesinin casusluk faaliyetleri açısından risk yaratabileceğinden endişe duyduğu da öne sürüldü.
Diego Garcia'nın stratejik önemi
ABD'nin Chagos Adaları'nı satın alma ihtimaline ilişkin tartışmalar, Şubat ayının sonundan bu yana devam eden ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın gölgesinde yaşanıyor. Hint Okyanusu'nun ortasında bulunan Diego Garcia üssü, İran'a yaklaşık 3 bin 800 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Üste, ABD'nin uzun menzilli füzelerini konuşlandırabildiği büyük bir hava üssü bulunuyor. Savaşın başlamasından bu yana İran, ortak üsse yönelik birden fazla saldırı düzenledi. Mart ayı sonunda gerçekleştirilen saldırılardan biri ABD savaş gemileri tarafından engellendi.
Mart ayında İngiltere, ABD'nin Diego Garcia üssünden İran füze rampalarını hedef alan saldırılar düzenlemesine izin vermişti. Trump ise bu kararı daha önce 'çok geç alınmış bir karar' olarak nitelendirmiş ve İngiliz yetkililerin onayı daha erken vermesi gerektiğini savunmuştu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İngiltere Başbakanı Keir Starmer'ı uyararak, 'İran'a yönelik saldırganlıkta İngiliz üslerinin kullanılmasına izin vererek İngiliz vatandaşlarının hayatını riske attığını' söylemişti.
İngiltere: ABD'nin desteği olmadan ilerlemeyiz
İngiliz hükümeti adına yapılan açıklamada, Diego Garcia üzerindeki kontrolün tehlike altında olduğu bir sürecin devralındığı belirtilerek şu ifadeler kullanıldı: 'Diego Garcia, yaklaşık 60 yıldır ortak güvenliğimizi koruyan, hem Birleşik Krallık hem de ABD için kritik önemde stratejik bir askeri varlıktır.' Açıklamada, Diego Garcia üzerindeki uzun vadeli operasyonel kontrol ve güvenliğin korunmasının İngiltere-Mauritius anlaşmasının temel gerekçesi olduğu vurgulandı. İngiliz hükümetine yakın bir kaynak ise, ABD karşı çıktığı takdirde egemenlik devri anlaşmasının uygulanıp uygulanmayacağı sorusuna şu yanıtı verdi: 'ABD'nin desteği olmadan ilerlemeyeceğimizi her zaman açıkça ifade ettik.'
