Trump'ın İran Süreleri Defalarca Uzadı: Salı Günü Son Şans Mı?
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik olarak belirlediği anlaşma ve Hürmüz Boğazı'nın açılması için verdiği süreleri bir kez daha erteledi. Pazartesi gününden salıya uzatılan bu süre, daha önce birçok kez değiştirilmişti. Trump, anlaşma sağlanmaması halinde "cehennemin üzerlerine yağacağını" ifade ederek sert bir uyarıda bulundu.
Son Tarih Sürekli Değişti
Trump'ın İran için belirlediği ilk son tarih 23 Mart olarak açıklanmıştı. Ancak sonraki haftalarda, tehditler, erteleme açıklamaları ve müzakerelerin iyi gittiğine dair ifadeler arasında gidip gelinmesi nedeniyle bu tarih birkaç kez değiştirildi. İran'ın ateşkes teklifini reddetmesinin ardından Trump, salı günü ABD saatiyle 20.00 için verdiği sürenin nihai olabileceğini ima etti.
Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, "Hiç köprüleri kalmayacak. Hiç elektrik santralleri kalmayacak. Hiçbir şeyleri kalmayacak" dedi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres ise sözcüsü aracılığıyla ABD'yi, sivil altyapıya yönelik saldırıların uluslararası hukuka göre yasak olduğu konusunda uyardı. Trump ise bu tür saldırılarla savaş suçu işleme ihtimali konusunda "hiç endişe duymadığını" söyledi.
Hürmüz Boğazı Tehdidi ve Süre Uzatmaları
Trump'ın İran'a yönelik tehditleri ve süre uzatmaları şu şekilde gelişti:
- 21 Mart: Trump, Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde, 48 saat içinde ABD'nin İran'ın enerji santrallerini vuracağını yazdı. Bu süreye göre İran'ın 23 Mart akşamına kadar zamanı vardı.
- 23 Mart: Son tarihe 12 saat kala Trump, iki ülke arasında verimli görüşmeler yapıldığını duyurarak askeri saldırıları beş günlüğüne erteledi.
- 26 Mart: Trump tehditlerini sertleştirdi, ancak aynı gün son tarihi 10 gün daha uzatarak 6 Nisan saat 20.00'ye çekti ve müzakerelerin "çok iyi gittiğini" söyledi.
- 30 Mart: Çelişkili bir açıklama yaparak hem ilerleme kaydedildiğini belirtti hem de anlaşma "kısa sürede" sağlanmazsa saldırı kapsamını genişleteceğini ifade etti.
Küfürlü ve Sert Tehditler
Trump cumartesi günü yaptığı paylaşımda, "Süre doluyor, 48 saat içinde üzerlerine cehennem yağacak" dedi. Pazar günü ise küfür içeren bir paylaşım yaparak süreyi bir kez daha uzattı: "Salı günü İran'da 'Elektrik Santrali Günü' ve 'Köprü Günü' olacak. Benzeri olmayacak!!! Şu lanet boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" ifadelerini kullandı.
Pazartesi günü ise bu sürenin son olduğunu ima ederek, "Bütün ülke bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın gece olabilir. Ordumuzun gücü sayesinde, yarın gece saat 12'ye kadar İran'daki her köprü yok edilebilir" dedi.
İran'ın Güven Endişesi ve Süreç
Mısır'daki İran diplomatik misyonunun başkanı Mojtaba Ferdousi Pour, ABD'nin önceki müzakere turlarında iki kez saldırı düzenlemesi nedeniyle İran'ın artık Trump yönetimine güvenmediğini söyledi. Pour, "Yalnızca tekrar saldırıya uğramayacağımıza dair garanti verilirse savaşın sona ermesini kabul ederiz" dedi. Görüşmelere dahil olan bölgesel bir yetkili ise sürecin tamamen çökmediğini belirterek, "Her iki tarafla da hala konuşuyoruz" ifadelerini kullandı.
İsrail'de yayın yapan Kanal 13 televizyonunda ise akşam haberlerinde, salı günkü son tarihe geri sayım yapan büyük bir dijital saat gösterildi. Bu gelişmeler, bölgedeki gerilimin ne kadar yüksek olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
