New York Times'ın analizine göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran ile savaşın karmaşık gerçekliğiyle yüzleşiyor. İki ay önce başlayan çatışma, Trump'ın kısa süreceği ve ekonomik etkisinin sınırlı kalacağı yönündeki beklentilerini boşa çıkardı. Savaşın maliyeti şimdiden 25 milyar doları buldu ve kamuoyunda ciddi bir destek yok.
Trump'ın Çelişkili Mesajları
Trump, Cuma günü destekçilerine hitaben yaptığı konuşmada kararından pişmanlık duymadığını söyledi. "Ne yaptım bilmiyorum; belki aptalcaydı, belki cesurdu ama akıllıcaydı" ifadelerini kullanan Trump, Florida'daki The Villages'da "Yine olsa yine yapardım" dedi. Ancak savaşın kısa süreceği ve ekonomik sonuçlarının sınırlı kalacağı yönündeki öngörülerinin çöktüğü görülüyor.
İran Yönetimi Ayakta
Trump, 28 Şubat'ta İsrail ile başlattığı savaşı savunarak İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurguladı. ABD ve İsrail, askeri hedefleri vurdu ve üst düzey İranlı isimleri öldürdü. Ancak Tahran yönetimi ayakta kaldı ve ABD'ye zarar verme kapasitesini koruyor. Trump, Amerikalılardan gelişmeleri "doğru perspektife oturtmalarını" istedi ve Vietnam ile Irak savaşlarını örnek gösterdi.
Anlaşma Umudu Sönüyor
Üç hafta önce Trump, İran'ın tüm taleplerini kabul ettiğini söylemişti. Ancak İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmesi, enerji fiyatlarının düşmesi ve küresel krizin hafiflemesi gibi beklentiler gerçekleşmedi. Trump, çelişkili mesajlar vermeye devam ediyor: Bir yandan İran'ın anlaşma yapmak istediğini söylerken, diğer yandan Tahran yönetiminin "o kadar dağınık" olduğunu belirtiyor. Cuma günü İran'ın Hürmüz Boğazı teklifinden memnun olmadığını söyleyen Trump, "Belki de hiç anlaşma yapmamak daha iyidir" dedi. Cumartesi günü sosyal medyada İran'ın teklifini "kabul edilebilir olacağını hayal bile edemediğini" belirterek tutumunu sertleştirdi.
Venezuela Örneği Uymuyor
Trump, İran konusunda Venezuela operasyonunu model aldığını söyledi. Ancak Venezuela'da sadece Maduro devrilmiş, devlet yapısı yerinde kalmış ve Trump yönetimiyle çalışmaya istekli olmuştu. İran'da ise geniş askeri kapasite nedeniyle böyle bir tablo yok. İki taraf bir irade savaşına kilitlenmiş durumda. Washington, İran'ın uranyumu teslim etmemesi üzerine deniz ablukasını sürdürüyor. Trump, İran'a ait bir yük gemisinin ele geçirilmesini överken ABD donanmasını "korsanlar gibi" davrandığı sözleriyle anlattı. Cumartesi günü üst düzey bir İranlı general, yeniden çatışma çıkmasının mümkün olduğunu söyledi.
Yeni Askeri Saldırı İhtimali
Trump, yeni askeri saldırı ihtimalini kabul etti. Florida'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Olabilir, böyle bir ihtimal var" dedi. Hürmüz Boğazı'nın haftalarca kapalı kalması bekleniyor, bu da enerji fiyatlarının yüksek seyretmesine neden oluyor. Trump benzin fiyatlarının düşeceğini söylese de Enerji Bakanı Chris Wright, fiyatların yıl sonuna kadar yüksek kalabileceğini kabul etti. Boğazın kapalı kalması, Trump'ın Çin ziyaretini de karmaşıklaştırıyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, petrol ve doğalgaz ithalatının üçte birinin geçtiği bu su yolunun yeniden açılmasını talep etti.
Müttefiklerle Gerginlik
Savaş, Trump'ın müttefikleriyle arasındaki çatlakları derinleştirdi. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Trump'ın "küçük düşürüldüğünü" söyleyince Trump sert karşılık verdi ve Almanya'dan binlerce askeri çekme kararı aldı. Benzer adımların İtalya ve İspanya için de atılabileceğini ima etti. Trump, savaşı sürdürmek için Kongre'den yetki istemeyi reddetti. Oysa 60 günlük yasal süre Cuma günü doldu. Yönetim, ateşkesin "saati durdurduğunu" savunsa da Trump, Kongre'ye mektup gönderilmesinden saatler sonra "Biz savaş halindeyiz" diyerek bu savunmayı zayıflattı.
Ara Seçimler Yaklaşıyor
Ara seçimlere altı ay kala Cumhuriyetçilerin sandalye kaybetme ihtimali var. Savaşın maliyeti 25 milyar dolar olarak açıklandı, ancak ABD basını bunun iki katı olduğunu yazdı. Trump, benzin fiyatlarındaki artışın İran'ın nükleer kapasitesinin ortadan kaldırılmasına değeceğini vurgulasa da kamuoyu yoklamaları savaşın destek görmediğini gösteriyor.
