Vietnam Savunma Bakanlığına ait gizli bir askeri belge, Hanoi yönetiminin ABD'yi olası bir "savaş tehdidi" olarak değerlendirdiğini ortaya çıkardı. İnsan hakları ihlallerini izleyen The 88 Project adlı kuruluş, yayımladığı kapsamlı raporda, Vietnam ordusu tarafından Ağustos 2024'te hazırlanan ve "ABD'nin İkinci İşgal Planı" başlığını taşıyan iç belgeyi kamuoyuyla paylaştı.
ABD'ye Yönelik Güvenlik Kaygıları
Belgede, ABD'nin olası bir "savaş tehdidi" olarak gösterildiği ve olası bir dış müdahaleye karşı hazırlık yapılması gerektiği vurgulanıyor. Vietnamlı yetkililer, ABD'nin Çin'e karşı caydırıcılığı güçlendirme hedefi doğrultusunda, "kendi yörüngesinden sapan" ülkelere karşı alışılmadık savaş yöntemleri ve askeri müdahaleler dahil olmak üzere geniş çaplı operasyonlara başvurabileceği değerlendirmesine yer veriyor.
Renkli Devrim Endişesi
Raporda, belgenin ABD ve müttefiklerinin Vietnam'da "renkli devrim" benzeri bir halk ayaklanmasını teşvik edebileceğine dair derin bir endişeye işaret ettiği öne sürülüyor. Bu bağlamda, 2004'te Ukrayna'daki Turuncu Devrim ve 1986'da Filipinler'de yaşanan Sarı Devrim örnek gösterilierek, benzer senaryoların Vietnam için de geçerli olabileceği kaydediliyor.
Hükümet İçinde Yaygın Bir Görüş
The 88 Project'in raporunu kaleme alan kuruluşun direktörü Ben Swanton, söz konusu yaklaşımın hükümet içindeki marjinal bir görüş olmadığını belirterek, "Bu endişe, devletin ve farklı bakanlıkların genelinde paylaşılan bir görüş." ifadesini kullanıyor. Swanton, bu belgenin Vietnam'ın dış politikasına dair "en net içgörülerden birini" sunduğunu vurgulayarak, Hanoi yönetiminin ABD'yi stratejik bir ortak değil, "varoluşsal bir tehdit" olarak algıladığını kaydediyor.
Diplomatik Yakınlaşma ile Güvenlik Kaygıları Arasındaki Çelişki
Dönemin ABD Başkanı Joe Biden, 2023'te Vietnam ile "Kapsamlı Stratejik Ortaklık" anlaşması imzalayarak iki ülke arasındaki ilişkileri en üst diplomatik seviyeye taşımıştı. Ancak gizli askeri belgede, ABD'nin Vietnam'ı bir ortak olarak görmesine rağmen, demokrasi, insan hakları, din ve etnik kimlikler üzerinden ülkenin sosyalist yapısını dönüştürmeyi amaçladığı ileri sürülüyor. Bu durum, diplomatik yakınlaşma ile güvenlik kaygıları arasındaki çelişkiyi gözler önüne seriyor.
Tarafların Açıklamaları
Öte yandan, Vietnam Dışişleri Bakanlığı, söz konusu raporla ilgili herhangi bir açıklama yapmazken, ABD Dışişleri Bakanlığından gelen açıklamada ise "Güçlü, müreffeh, bağımsız ve dirençli bir Vietnam, iki ülkenin yararınadır ve Hint-Pasifik bölgesinin istikrarına katkı sağlar." ifadelerine yer verildi. Bu açıklama, ABD'nin bölgesel istikrar konusundaki taahhüdünü vurgularken, Vietnam'ın gizli belgede dile getirdiği endişelerle tezat oluşturuyor.
Sonuç olarak, bu gizli belge, Vietnam'ın ABD ile stratejik ortaklığına rağmen derin güvenlik kaygıları taşıdığını ortaya koyuyor. İki ülke arasındaki ilişkilerin geleceği, bu güven açığının nasıl yönetileceğine bağlı olarak şekillenecek gibi görünüyor.
