Memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam ile birlikte 65 yaş, dul, yetim aylıklarından engelli maaşına, SED ödemelerinden kıdem tazminatına kadar birçok sosyal yardım kalemine yapılacak zam oranı 3 Temmuz'da belli olacak. Enflasyon tahminlerine göre 2 zam oranı öne çıkıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yarın açıklanacak enflasyon verileriyle emekli ve memur maaşlarına yapılacak zam oranının yanı sıra 65 yaş, dul, yetim, engelli, evde bakım ve SED dahil olmak üzere sosyal yardım alan milyonlarca kişinin alacağı zam oranı da belli olacak.
5 aylık zam oranı cebe girdi
TÜİK verilerine göre Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,71 artarken, yıllık bazda ise yüzde 32,61 oranına yükseldi. Buna göre 5 aylık enflasyon yüzde 16,60'a yükseldi. Böylelikle SSK ve Bağ-Kur emeklileri şimdiden yüzde 16,60'lık zam oranını cebe koyarken, memur ve memur emeklileri için yüzde 5,05 enflasyon farkı oluştu. Toplu sözleşme zammıyla birlikte temmuz ayı için toplam artış oranı şimdiden yaklaşık yüzde 12,41 seviyesine ulaştı.
Zam için beklentiler ne yönde?
Haziran enflasyonuna ilişkin hem Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi hem de AA'nın ekonomistlerle yaptığı beklenti anketi iki farklı oranı ortaya koyuyor. Piyasa katılımcıları anketi aylık TÜFE için yüzde 1,36'ya işaret ederken, AA'nın anketi ise yüzde 1,04'e işaret ediyor. Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre TÜFE yüzde 1,36 oranında gerçekleşirse, 6 aylık enflasyon toplamda yüzde 18,19'a ulaşacak. 6 aylık enflasyon farkı ise yüzde 6,48'e yükselecek. Memur ve memur emeklilerine bu durumda yüzde 7'lik toplu sözleşme zammıyla birlikte toplamda yüzde 13,93 zam yapılacak. AA'nın anketine katılan 17 ekonomistin ortalama beklentisi yüzde 1,04'e göre enflasyon yüzde 17,82'ye çıkacak. Bu tahmine göre memurlara ve memur emeklilerine temmuz ayında yüzde 6,14 enflasyon farkı oluşacak. Bu farkla birlikte temmuz zammı da yüzde 13,57'ye ulaşacak.
Sosyal yardımlara ne kadar zam yapılacak?
Memurlara yapılacak zam ile birlikte 13 sosyal yardımda artış yaşanacak. Emeklilere yapılacak zam ile de SSK ve Bağ-Kur üzerinden maaş alan dul ve yetimlere yapılacak zam belli olacak.
65 yaş aylığı
Sosyal güvencesi bulunmayan 65 yaş üstü vatandaşlara ödenen 6 bin 393 liralık mevcut aylık destek ödemesi, Temmuz ayında memur maaş katsayısına yapılacak artışla yeniden belirlenecek. Yüzde 13,93 zam öngörüsü gerçekleşirse yeni maaş tutarı 7 bin 283 lira 54 kuruşa ulaşacak. Yüzde 13,57 zam tahmini baz alınırsa ödeme tutarı 7 bin 260 lira 53 kuruş seviyesine yükselecek.
Evde bakım desteği
Bakıma muhtaç yaşlı ve engelli bireylerin ailelerine destek amacıyla ödenen 13 bin 878 liralık evde bakım yardımı, yüzde 13,93'lük zam öngörüsü gerçekleştiği takdirde 15 bin 811 lira 21 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahmini baz alındığında ise hak sahiplerine ödenecek tutar 15 bin 761 lira 24 kuruş seviyesine çıkacak.
Engelli aylığı
Yüzde 40-69 engelli vatandaşlara ödenen 5 bin 103 liralık aylık, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 5 bin 813 lira 85 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 5 bin 795 lira 48 kuruşa yükselecek. Yüzde 70 ve üzeri engelli bireylere ödenen 7 bin 655 liralık aylık ise yüzde 13,93'lük tahmine göre 8 bin 721 lira 34 kuruşa, yüzde 13,57'lik beklentiye göre ise 8 bin 693 lira 78 kuruş seviyesine çıkacak.
Engelli yakın aylığı
18 yaş altı engelli çocukların yakınlarına ödenen 5 bin 103 liralık yardım, yüzde 13,93'lük zam öngörüsü gerçekleştiği takdirde 5 bin 813 lira 85 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahmini baz alındığında ise 5 bin 795 lira 48 kuruş seviyesine yükselecek.
Tüberküloz ve SSPE hastalarına yönelik yardım
Tüberküloz veya SSPE hastalarına sağlanan 13 bin 878 liralık destek ödemesi, yüzde 13,93'lük zam öngörüsü gerçekleştiği takdirde 15 bin 811 lira 21 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahmini baz alındığında ise 15 bin 761 lira 24 kuruş seviyesine yükselecek.
Çocuk yardımı (SED ödemeleri)
- Okul öncesi çocuk için: 6 bin 592 liralık mevcut destek, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 7 bin 510 lira 27 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 7 bin 486 lira 53 kuruşa çıkacak.
- İlköğretimde okuyan çocuk için: 9 bin 889 liralık mevcut destek, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 11 bin 266 lira 54 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 11 bin 230 lira 94 kuruşa yükselecek.
- Ortaöğretimde okuyan çocuk için: 10 bin 548 liralık mevcut destek, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 12 bin 17 lira 34 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 11 bin 979 lira 36 kuruşa ulaşacak.
- Yükseköğrenimdeki çocuk için: 11 bin 867 liralık mevcut destek, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 13 bin 520 lira 7 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 13 bin 477 lira 35 kuruş seviyesine çıkacak.
Memurlara aile yardımı ne kadar yapılacak?
Temmuz ayında memurlara ödenen aile yardımları da yükselecek. Çalışmayan eş yardımı: 3 bin 154 lira 63 kuruş olan mevcut tutar, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 3 bin 594 lira 7 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 3 bin 582 lira 71 kuruşa yükselecek. 0-6 yaş çocuk yardımı: 693 lira 94 kuruş olan mevcut ödeme, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 790 lira 61 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 788 lira 11 kuruşa çıkacak. 6 yaş üzeri çocuk yardımı: 346 lira 97 kuruş olan mevcut ödeme, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 395 lira 30 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 394 lira 5 kuruşa ulaşacak. Eşi çalışmayan, 0-6 yaş iki çocuklu memur yardımı: Toplamda 4 bin 542 lira 51 kuruş olan mevcut paket ödeme, yüzde 13,93'lük zam öngörüsüyle 5 bin 175 lira 28 kuruşa, yüzde 13,57'lik katsayı artışı tahminiyle ise 5 bin 158 lira 93 kuruş seviyesine tırmanacak.
Dul ve yetim maaşı ne kadar olacak?
Dul ve yetim maaşlarının hesaplanmasında vefat eden sigortalının SSK, Bağ-Kur veya emekli sandığı mensubu olup olmamasına göre değişiklik gösteriyor. SSK, Bağ-Kur dul ve yetim maaşları "kök maaşı" üzerinden enflasyon oranında yapılan zam ile belirlenirken, memur dul ve yetim maaşı memur katsayısına göre belirleniyor. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre 6 aylık enflasyonun yüzde 18,19'a, Anadolu Ajansı (AA) Finans Anketi'ne katılan ekonomistlerin beklentilerine göre ise yüzde 17,82'ye çıkacağı senaryolar üzerinden yeni maaş tablosu şu şekilde:
- Yüzde 75 hisseli dul maaşı: 17 bin 405 liralık mevcut ödeme, yüzde 18,19'luk enflasyon tahmini gerçekleştiğinde 20 bin 570 lira 97 kuruşa yükselecek. Yüzde 17,82'lik beklentisi baz alındığında ise yeni maaş 20 bin 506 lira 57 kuruş olacak.
- Yüzde 50 hisseli dul maaşı: 11 bin 606 liralık mevcut ödeme, yüzde 18,19'luk öngörüsüyle 13 bin 717 lira 13 kuruşa çıkacak. Yüzde 17,82'lik tahmini gerçekleşirse hak sahiplerine 13 bin 674 lira 19 kuruş ödenecek.
- Yüzde 25 hisseli yetim maaşı: 5 bin 803 liralık mevcut ödeme, yüzde 18,19'luk senaryosunda 6 bin 858 lira 57 kuruşa ulaşacak. Yüzde 17,82'lik beklentisi doğrultusunda ise hesaplara yatacak tutar 6 bin 837 lira 9 kuruş seviyesinde gerçekleşecek.
Emekli doktorlara ilave ödeme
Memur maaşındaki artış sonrası emekli sandığı kapsamında aylık ilave ödeme alan emekli doktorlara da yansıyacak. Uzman olmayan emekli doktorlar: 27 bin 757 liralık mevcut ilave ödeme, Merkez Bankası'nın yüzde 13,93'lük katsayı artışı öngörüsü gerçekleştiğinde 31 bin 623 lira 55 kuruşa yükselecek. Anadolu Ajansı Finans Anketi'nin yüzde 13,57'lik tahmini baz alındığında ise yeni tutar 31 bin 523 lira 62 kuruş olacak. Uzman emekli doktorlar: 36 bin 84 liralık mevcut ilave ödeme, Merkez Bankası'nın yüzde 13,93'lük artış tahmini doğrultusunda 41 bin 110 lira 50 kuruşa tırmanacak. Anadolu Ajansı Finans Anketi'nin yüzde 13,57'lik katsayı beklentisi gerçekleşirse hesaplara 40 bin 980 lira 60 kuruş yatırılacak.
Toplu sözleşme ikramiyesi ve kıdem tazminatı tavanı da artacak
Temmuz ayında memur maaş katsayısında yaşanacak artış, sendikalı memurların toplu sözleşme ikramiyesini ve özel sektör çalışanlarının kıdem tazminatı tavanını doğrudan yükseltecek. Haziran ayı enflasyon beklentilerine göre şekillenen yeni tutarlar şu şekilde:
- Toplu sözleşme ikramiyesi: Aylık 982 lira 22 kuruş olan mevcut ikramiye, Merkez Bankası'nın yüzde 13,93'lük katsayı artışı öngörüsü gerçekleştiğinde 1 bin 119 lira 4 kuruşa yükselecek. Anadolu Ajansı Finans Anketi'nin yüzde 13,57'lik tahmini baz alındığında ise yeni tutar 1 bin 115 lira 51 kuruş olacak.
- Kıdem tazminatı tavanı: Halen 64 bin 948 lira olarak uygulanan tavan tutar, Merkez Bankası'nın yüzde 13,93'lük tahmini doğrultusunda 73 bin 995 lira 26 kuruşa tırmanacak. Anadolu Ajansı Finans Anketi'nin yüzde 13,57'lik beklentisi gerçekleşirse kıdem tazminatı tavanı 73 bin 761 lira 44 kuruş seviyesine çıkacak.
