Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Nükleer Enerji ve Uluslararası Projeler Genel Müdür Vekili Salih Sarı, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde (NGS) yerlileştirme alanında önemli bir seviyeye ulaşıldığını belirterek, bugün itibarıyla 300'den fazla yerli firmanın inşaat, malzeme ve ekipman tedariki ile test, sertifikasyon ve mühendislik hizmetlerinde yer aldığını ve yaklaşık 12 milyar dolar iş hacmine ulaşıldığını söyledi.
Nükleer enerji Türkiye için bir zaruret
Sarı, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Süleyman Demirel Kültür Merkezi'nde düzenlenen 12. Nükleer Santraller Zirvesi'ndeki (NPPES) konuşmasında, nükleer enerjinin Türkiye için arz güvenliği, ithal kaynaklara bağımlılığın ve karbon emisyonunun azaltımı, yüksek teknoloji gelişimi, güçlü sanayi ekosistemi, nitelikli yeni işgücü ve enerji bağımsızlığı açısından bir zaruriyet olduğunu vurguladı.
Türkiye'nin 2035'e kadar 7,2 gigavat, 2053'e kadar ise 20 gigavat nükleer kapasite hedefini anımsatan Sarı, nükleer enerjinin her alanında kendi kendine yeten bir ülke olma yolunda araştırma, sanayi, insan kaynağı, yakıt çevrimi, test ve sertifikasyon alanlarında somut adımlar atmaya devam edeceklerini ifade etti.
Akkuyu NGS'de ilk elektrik üretimi bu yıl hedefleniyor
Sarı, Akkuyu NGS'de 1'inci ünitenin inşaat işlerinin neredeyse tamamlandığını ve test süreçlerinin devam ettiğini belirterek, diğer üç ünitenin inşaat ve montaj çalışmalarının sahada 25 bin çalışanın katkılarıyla planlandığı şekilde sürdüğünü kaydetti. Bu yıl içinde Akkuyu santralinden ilk elektrik üretimini gerçekleştirmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Akkuyu'ya ek olarak Sinop ve Trakya bölgelerinde iki konvansiyonel nükleer santral projesi daha hayata geçirmeye yönelik çalışmaların devam ettiğini belirten Sarı, Sinop sahasının yatırıma hazır hale getirildiğini, Trakya sahasında ise uluslararası standartlar gözetilerek saha etütlerinin sürdüğünü söyledi.
Yerli sanayi katkısı daha da ileriye taşınacak
Sarı, her iki proje için teknoloji sahibi ülke ve şirketlerle rekabetçi fiyat teklifleri temelinde teknoloji, finansman, yerlileştirme ve yakıt çevrimi konularını detaylıca görüştüklerini ifade ederek, Akkuyu projesinde edinilen yerli sanayi katkısını ve insan kaynağı gelişimini bu projelerde daha ileri bir seviyeye taşımayı hedeflediklerini belirtti.
Bakanlığın kurduğu Nükleer Enerji Tedarikçi Bilgi Sistemi (NETBİS) ile nükleer sektörün ihtiyaçları doğrultusunda sanayinin kapasite ve kabiliyetlerini değerlendirmeye devam ettiğini, firmaları yerli ve yabancı yatırımcılar nezdinde görünür kıldığını ve yurt içi ve yurt dışı nükleer tedarik zincirlerine entegrasyonlarını sağladığını söyledi.
İTÜ'de ilk nükleer teknopark kurulacak
İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, Türkiye'nin ilk nükleer teknoparkının İTÜ'de kurulacağını dile getirerek bunun büyük bir heyecan ve önemli bir sorumluluk olduğunu belirtti. Mandal, nükleer sektörün gelişimi için ekosistemdeki tüm paydaşları kapsayan Nükleer Teknoloji Araştırma Merkezinin kurulması çalışmalarının önemine dikkat çekti.
Güçlü, hazırlıklı ve belgelenmiş yerli sanayi hedefi
Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, Türkiye'nin nükleer teknolojiyi anlayan, geliştiren, ihraç eden ve uluslararası nükleer tedarik zincirlerinde söz sahibi bir ülke olmayı hedeflediğini belirterek, bu hedefin tek yolunun güçlü, hazırlıklı ve belgelenmiş bir yerli sanayi olduğunu ifade etti. Ardıç, ASO olarak Türkiye'nin ilk nükleer sanayi kümelenmesi NÜKSAK'ı 2017 yılında kurduklarını ve bir Anadolu firmasının ürettiği parçanın dünyanın en zorlu kalite standartlarını taşıyan bir nükleer santralin içinde yer alabilmesine odaklandıklarını söyledi.
NÜKSAK ile inşa edilen ağın NETBİS ile görünür, erişilebilir ve yönetilebilir hale getirildiğini aktaran Ardıç, bir santralde yerlileşmenin kalıcı başarıya dönüşmesinin belgelenmiş, izlenebilir ve hazır bir tedarikçi ağına dayandığını vurguladı.
Türk sanayisi küresel nükleer değer zincirine hazır
Nükleer Sanayi Derneği (NSD) Başkanı Alikaan Çiftçi, nükleer enerjinin yeniden ülkelerin rekabet gücünün merkezine yerleştiğini, Türkiye'nin bu dönüşümün aktörü olmaya kararlı olduğunu söyledi. Çiftçi, Akkuyu NGS'deki yerlileştirme hacminin yalnızca ekonomik bir büyüklük değil, uluslararası nükleer kalite standartlarını karşılayabilen Türk sanayisinin somut bir referansı olduğunu belirterek, El Dabaa, Hinkley Point C ve farklı uluslararası projelerde Türk firmalarının görülmeye başlandığını ifade etti.
Uluslararası paydaşlara çağrıda bulunan Çiftçi, Türk sanayisinin artık yalnızca Türkiye'deki nükleer projelerin değil, bölgesel ve küresel nükleer değer zincirinin güvenilir üretim, tedarik ve teknoloji ortağı olmaya hazır olduğunu söyledi.
