Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin hedefli reklamcılıktan yapay zekâyla oluşturulan tanıtımlara kadar aldatıcı uygulamalara karşı daha etkin korunmasını sağlayacak yeni yönetmeliğin 1 Ağustos'ta yürürlüğe gireceğini duyurdu. Düzenleme, dijital pazarlama dünyasında önemli değişiklikler getiriyor.
Hedefli reklamlara şeffaflık şartı
Bakanlıktan yapılan açıklamada, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapıldığı belirtildi. Artık reklam verenler, hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine dair doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgiler sunmak zorunda olacak.
Açıklamada, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılmasının yasaklandığına dikkat çekildi. Bu adım, çocukların dijital ortamda daha güvende olmasını amaçlıyor.
Influencer'lara 'reklam' ibaresi zorunluluğu
Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından yapılan paylaşımlarda, herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, bu paylaşımlarda 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin açıkça kullanılması zorunlu hale getirildi. Bu sayede tüketiciler, bir paylaşımın ticari amaç taşıyıp taşımadığını kolayca anlayabilecek.
İndirimli satış reklamlarında ise indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak.
Yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına geniş yasak
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alındı. Bu tür içeriklerin tüketicilere ulaşması engellenecek.
Tüketici şikayet süresi 48 saate düştü
Bakanlık açıklamasında, tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara tanınan 72 saatlik açıklama süresinin 48 saate düşürüldüğü belirtildi. Bu süre içinde cevap verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak. Bu değişiklik, tüketici mağduriyetlerinin daha hızlı çözülmesini hedefliyor.
Yapay zekâ içeriklerine etiketleme zorunluluğu
Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu. Tüketiciler, bir reklamda gördükleri kişinin gerçek mi yoksa yapay mı olduğunu bilecek.
Çevre dostu iddialarına sınırlama
Çevresel beyan içeren reklamlarda 'çevre dostu' gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Takviye edici gıdaların normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması da yasak kapsamına alındı. Ancak bu ürünler, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecek.
Yeni düzenlemeyle birlikte Ticaret Bakanlığı, tüketici haklarını korumayı ve piyasada daha adil bir rekabet ortamı sağlamayı amaçlıyor. 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek kurallar, ihlal edenlere yönelik idari para cezalarını da beraberinde getirecek.
