Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hayvancılıkta maliyetin önemli bir kısmını oluşturan yem sektörüne ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Yumaklı, küresel gelişmeleri bahane ederek rasyonel olmayan fahiş fiyat artışlarına giden işletmelere karşı toleranslarının olmadığını vurguladı.
Küresel gelişmeler ve Türkiye'nin rolü
Bakan Yumaklı, bölgesel çatışmalar, enerji ve arz güvenliği gibi risklerin günlük hayatı etkilediğini belirterek, Türkiye'nin bu coğrafyada bir barış adası olarak kritik bir rol üstlendiğini ifade etti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen çok yönlü politikaların ülkenin gücünü ve etkinliğini artırdığını söyledi.
Son 23 yılda üretim artışları
Bakan Yumaklı, gıda arz güvenliği kapsamında son 23 yılda büyükbaş hayvan varlığında yüzde 78, küçükbaş hayvan varlığında yüzde 81, kırmızı et üretiminde yüzde 170, süt üretiminde yüzde 167 ve tavuk eti üretiminde yüzde 302 artış sağlandığını açıkladı. 65 milyon nüfustan 86 milyona ulaşıldığını ve turizm ziyaretçi sayısının 60-70 milyonlara çıktığını belirten Yumaklı, bu rakamların önemine dikkat çekti.
2024-2028 hayvancılık yol haritası
2024 yılında açıklanan hayvancılık yol haritasının 2024-2028 dönemini kapsadığını belirten Bakan Yumaklı, bu planlamada verimlilik, kalite ve sürdürülebilirliğin öncelendiğini ifade etti. Planlamayla sadece ülke ihtiyacını karşılamak değil, aynı zamanda stratejik coğrafyada üretim kabiliyeti olmayan ülkelerin tedarikini sağlayacak kapasiteye ulaşmayı hedeflediklerini söyledi.
Hayvancılık üretiminde artış
Planlama dönemi verilerine göre büyükbaş hayvan sayısının yüzde 6,8, küçükbaş hayvan sayısının yüzde 10,5, kanatlı eti üretiminin yüzde 20 arttığını kaydeden Yumaklı, hayvansal üretimdeki artışın yem üretimi açısından da büyük önem taşıdığını belirtti. Son 23 yılda dane mısır üretiminin 4 kat artarak 8,5 milyon tona ulaştığını, soya üretiminin de özel olarak desteklendiğini ifade etti.
Havza bazlı üretim ve yem maliyetleri
Süt, et ve kanatlı hayvan üretim havzaları belirlediklerini açıklayan Bakan Yumaklı, süt havzası olarak belirlenen illerde ilave yüzde 50 planlı üretim desteği verdiklerini söyledi. 2006 yılından itibaren ilk defa yulaf, çavdar ve tritikale gibi yem ham maddelerinin planlı üretim desteği kapsamına alındığını belirten Yumaklı, bu adımların temel amacının yem maliyetlerini düşürmek ve hayvancılığın sürdürülebilirliğini sağlamak olduğunu vurguladı. Yem sanayisinin son 20 yılda istikrarlı büyüme gösterdiğini, Türkiye'nin Avrupa'da birinci, dünyada yedinci sırada olduğunu kaydetti.
Fahiş fiyat uyarısı
Hayvancılıkta maliyetin önemli kısmını yemin oluşturduğuna dikkat çeken Yumaklı, yem fiyatlarındaki her sarsıntının vatandaşın sütüne, etine ve ekmeğine doğrudan yansıdığını belirtti. İşini iyi yapan üreticileri ayrı tutarak, küresel gelişmeleri bahane edip rasyonel olmayan fahiş fiyat artışlarına giden işletmelere tolerans gösterilmeyeceğini ifade etti. Ticaret Bakanlığı ile birlikte tedarik zincirinin anlık olarak takip edildiğini ve rasyonel olmayan davranışların dikkatle izleneceğini söyledi.
Yem dayatması uyarısı
Bakan Yumaklı, bazı bölgelerde 'Yemi benden almazsan ürününü almam' şeklinde dayatmalar olduğuna dair şikayetler aldıklarını belirterek, bu tür davranışların kabul edilemez olduğunu vurguladı. Üreticilerin kazanamaması halinde ahırların boş kalacağını ve sanayicinin de satacak ürün bulamayacağını ifade ederek, yem üretimini artırmak için tüm imkanların seferber edildiğini söyledi.
Kuraklık riski ve yağışlar
Meteorolojik verilere de değinen Bakan Yumaklı, bu yıl kuraklık riskinin büyük ölçüde atlatıldığını, barajların dolduğunu ve yağışların yem bitkisi üretiminde artış sağlayacağını belirtti. Ancak aşırı yağışların hastalık ve zararlılara yol açabileceği uyarısında bulundu. Bu yıl sulak alanlarla kıraç alanlar arasındaki üretim farkının kapanacağını öngördüklerini ifade etti.
Türkiye yem üretiminde Avrupa birincisi
TÜRKİYEM-BİR Başkanı Ülkü Karakuş, Türkiye'de 700'ü fabrika olmak üzere 1700'ü aşan yem üreten işletme bulunduğunu, 30,7 milyon tonluk yem üretimiyle Avrupa'da birinci, dünyada yedinci sırada olduğumuzu açıkladı. 18 milyon ton büyükbaş-küçükbaş yemi, 11 milyon ton kanatlı yemi üretildiğini, balık yemi üretiminin 800-900 bin ton civarında olduğunu ve ihracatta önemli bir paya sahip olduğunu belirtti.
Bu yıl 40 milyon ton hububat bekleniyor
Karakuş, geçen yılın aynı anda don ve kuraklık yaşanan anormal bir yıl olduğunu hatırlatarak, bu yıl 40 milyon tonu aşan hububat (buğday, arpa, mısır, çavdar, yulaf, tritikale) beklendiğini ifade etti. Yağış oranının geçen yıla göre iki katı aştığını ancak mayıs ayı gelmeden kesin konuşmanın doğru olmadığını belirtti.
Sektörün yeni rotası Afrika
Karakuş, 'Türkiye Yem Sanayinin Yeni Rotası: Afrika' temasıyla 23-26 Kasım tarihleri arasında Güney Afrika Cape Town'da ilk yurt dışı etkinliğinin düzenleneceğini ve her iki yılda bir yurt dışı etkinlikleriyle Türkiye yem sanayisinin küresel varlığını güçlendireceklerini açıkladı. Programda Afrika etkinliğinin tanıtımına yönelik özel bir sunum da yapıldı.
