BDDK Finansal İstikrar İçin Yeni Makro İhtiyati Tedbirleri Devreye Aldı
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), ülke ekonomisinin finansal istikrarını korumak amacıyla hazırlanan yeni makro ihtiyati tedbirleri resmen yürürlüğe koydu. Bu kapsamlı düzenlemeler, özellikle bireysel borçluları ve konut kredisi piyasasını doğrudan etkileyecek önemli değişiklikler içeriyor. Dar gelirli vatandaşları korumayı, borç-gelir dengesini sağlamayı ve finansal sistemi olası risklere karşı daha güçlü hale getirmeyi hedefleyen kararlar, sektörde geniş yankı uyandırdı.
241 Milyar Liralık Borç Yapılandırma Şemsiyesi Altına Alındı
Yeni düzenleme kapsamında, takibe düşmüş ve gecikmeye girmiş toplam 241 milyar 519 milyon liralık bireysel borç stoku, yapılandırma şemsiyesi altına alındı. Bu karar, asgari borç tutarını karşılayamayan kredi kartı kullanıcıları ile ödemesi 30 günü geçen ihtiyaç kredisi sahiplerine önemli bir nefes aldırıyor. Söz konusu borçlular, bankalarına başvurmaları halinde 48 ay vade imkânından yararlanabilecekler.
Hak sahiplerinin borç yapılandırması için 3 ay içinde bankalarına müracaat etmesi gerekiyor. Ödeme planları bankalar tarafından oluşturulacak ve kredi kartı limitleri, borçlunun ödeme performansına göre yeniden değerlendirilecek. Bu uygulama, finansal disiplini artırmayı amaçlarken, borçlulara düzenli ödeme alışkanlığı kazandırmayı da hedefliyor.
Konut Kredilerinde Birinci ve İkinci El Ayrımı Kalktı
BDDK'nın yeni düzenlemesi, konut kredilerinde de köklü değişiklikler getiriyor. Artık birinci ve ikinci el konut ayrımı son buldu. Değeri 5 milyon TL ve altında olan evlere yüzde 70, 5-10 milyon TL arasındaki konutlara ise yüzde 50 oranında kredi verilecek. Ayrıca, 2010 sonrası yapılan ve asgari C sınıfı enerji belgesine sahip binalar, avantajlı kredi oranlarına dâhil edildi.
Üzerine kayıtlı konutu bulunan tüketiciler için kredi kullanım oranları, yüzde 75 azaltılarak uygulanacak. Bu hamle, konut piyasasında spekülasyonu önlemeyi ve daha sağlıklı bir kredi dağılımı sağlamayı amaçlıyor.
Kredi Kartı ve KMH Limitlerine Gelir Sınırı Getirildi
Yeni düzenlemeler, kredi kartı ve kredili mevduat hesabı (KMH) işlemlerinde resmi gelir beyanını zorunlu hale getirdi. Limit artışlarında sadece kanıtlanabilir aylık gelir baz alınacak. İlk kez kredi kartı alacaklar için limit, gelirin iki katını; ikinci yıldan sonra ise dört katını aşamayacak. KMH limitleri ise aylık gelirin en fazla iki katı olabilecek.
Eğitim ödemelerine yönelik hesaplar bu sınırdan etkilenmeyecek. Ayrıca, toplam limiti 400 bin TL’yi aşan ve limitini kullanmayanların boş kapasiteleri, bankalar tarafından azaltılacak. Tüm limitlerin gelirle uyumlu hale getirilmesi için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanındı. Bu uygulama, atıl limitlerin yol açtığı riskleri ve dolandırıcılık vakalarını engellemeyi, aynı zamanda yasa dışı bahisle mücadeleyi desteklemeyi hedefliyor.
TCMB'den Döviz ve Enflasyon Freni
BDDK'nın adımlarıyla eş zamanlı olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ilave sıkılaştırma kararlarını hayata geçirdi. Döviz talebini baskılamak amacıyla, yabancı para kredilerindeki sekiz haftalık büyüme sınırı yüzde 1’den yüzde 0,5’e çekildi. Tüketici KMH limitlerine yönelik sekiz haftalık büyüme sınırı ise yüzde 2 olarak belirlendi.
Kredilerdeki aşırı genişlemeyi durdurmayı hedefleyen bu hamleler, iç talebi dengeleyerek enflasyonla mücadeleyi hızlandırmayı öngörüyor. Finansal otoritelerin koordineli çalışması, ekonomik istikrarın sağlanmasına yönelik kararlılıklarını gösteriyor.
