Rekabet Kurulu, Coca-Cola Satış Dağıtım A.Ş. hakkında yürüttüğü soruşturmayı, şirketin sunduğu kapsamlı taahhütlerin kabul edilmesiyle sonlandırdı. Soruşturma kapsamında Coca-Cola'nın satış ve pazarlama uygulamalarına yönelik önemli düzenlemeler getirildi. Yeni dönemde soğutucu alanlarının yüzde 35'i rakip ürünlere açılacak, indirim, prim, yatırım desteği ve bayi uygulamalarında rekabeti güçlendirmeye yönelik kurallar uygulanacak.
Soğutucu erişiminde yeni dönem
Soğutucu erişim kuralı kapsamlı şekilde genişletiliyor. 2026 yılı sonuna kadar bakkal, büfe, küçük market, restoran, lokanta gibi tüm satış noktalarında Coca-Cola soğutucularının her biri bakımından yüzde 35'lik alan rakip ürünlere ayrılacak. Bu alana Coca-Cola ürün yerleştiremeyecek. Satış noktasında kendi soğutucusu olmayan tüm gazlı ve gazsız alkolsüz içecek üreticileri bu alana kendi ürünlerini koyabilecek, rakipler bu alanda kendi fiyat etiketlerini kullanabilecek.
Bu alanın her rafında, ilgili bölümün rakip ürünlere ayrıldığını ve Coca-Cola ürünlerinin bu alana yerleştirilemeyeceğini belirten uyarı etiketleri bulunacak. Coca-Cola, soğutucu erişim kuralına uymayan satış noktalarını uyaracak, uyumsuzluğa devam eden satış noktalarına kademeli olarak her seferde sipariş miktarında yüzde 10 kesinti uygulayacak. Rakiplere ayrılan yüzde 35'lik alan dikey bir separatör ile ayrılacak. Coca-Cola soğutucularının cam yüzeylerinde, rakip ürünlerin görünürlüğünü engelleyecek veya kısıtlayacak nitelikte etiket, kaplama veya benzeri materyal bulundurulamayacak. Rakiplere ayrılan alanda hangi rakip ürünlerin konumlandırılabileceği hususunda Coca-Cola herhangi bir yönlendirmede bulunmayacak.
Soğutucu verimlilik koşulu uygulamasına son
Coca-Cola, soğutucu temini karşılığında satış noktalarına asgari yıllık koli alım koşulu getiremeyecek. Bu uygulama, Rekabet Kurulunun kısa kararının tebliğinden itibaren 6 ay içinde yürürlüğe girecek. Bayilere bu kriterin karşılanmaması halinde kesilen tamamlama faturası uygulamasına da 2026 yılı sonuna kadar son verilecek.
Prim ve hedef sisteminde kapsamlı değişiklik
Hedef ve prim uygulamalarında önemli değişiklikler yapıldı. Coca-Cola alan satış müdürleri için prim uygulaması kaldırıldı. Saha satış yöneticileri ve satış temsilcileri için primler sınırlandırıldı ve bu uygulama 2027 yılında başlayacak. Coca-Cola, bayi çalışanları için bayilerine verdiği finansal desteği vermeyecek; bu da kısa kararın tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak. Bayi çalışanının performans raporlaması uygulamalarına son verilecek. Satış noktaları, Coca-Cola'dan doğrudan sipariş verebilmelerini sağlayan uygulamalar hakkında bilgilendirilecek. Bayilerin rekabet hukuku uyum yükümlülüklerinin güçlendirilmesi için önlemler alınacak. Bakkal, büfe, küçük market, restoran, lokanta gibi tüm satış noktalarında Coca-Cola soğutucularının her biri bakımından yüzde 35'lik alan rakip ürünlere açılacak.
Yatırım desteklerinde şeffaflık ve sınırlandırma
Coca-Cola'nın yıllık yatırım bütçesi, bir önceki yıl gerçekleşen net satış cirosunun belli bir oranı ile sınırlandırılacak ve bu uygulama 2027 yılında başlayacak. Kısa kararın tebliğinden itibaren 6 ay içinde uygulanmaya başlayacak diğer taahhütler şunlar: Satış noktalarına sağlanan tente, tabela ve raf yatırımları gibi destekler ürün alımından bağımsız ve objektif kriterlere dayalı olacak. Coca-Cola bu destekleri, rakip ürünlerin ya da soğutucuların kaldırılması şartına bağlayamayacak. Coca-Cola satış noktalarını düzenli olarak bilgilendirecek.
İndirim ve destek politikalarında yeni kurallar
Bayilere sağlanan indirim uygulamalarında da değişiklikler yapıldı. Coca-Cola, bayilere uygulayacağı indirimleri ürün kategorileri bazında bağımsız ve nesnel kriterlere göre belirleyecek. Bir kategorideki indirim, başka bir kategorideki ürünlerin alımına, satışına veya sergilenmesine bağlanmayacak. Su ve soda kategorilerinde bedelsiz ürün desteği tamamen kaldırılacak. Bedelsiz ürün yalnızca yıllık alımı belli bir hacmi aşan satış noktalarına, su ve soda hariç olmak üzere uygulanabilecek.
Geçmişteki tedbir ve taahhütler sürüyor
Coca-Cola'nın geçmişteki Kurul kararları çerçevesinde bağlı olduğu yükümlülükler devam ediyor. Buna göre Coca-Cola, satış noktalarıyla yalnızca kendi ürünlerinin bulundurulmasına yönelik münhasırlık anlaşmaları yapamaz. Noktalara yapılacak satışlar bir önceki yıl gerçekleştirilen satışlara bağlanamaz. Coca-Cola, tüm ürün portföyünü içeren genel kapsamlı sözleşmeler yerine; kolalı içecekler, diğer gazlı ürünler ve gazsız ürünler için ayrı ayrı sözleşmeler düzenlemek zorundadır. Diğer gazlı ürünler aromalı gazoz ve sade gazoz alt kategorilerinden; gazsız ürünler ise su ve soda, meyve suyu ve buzlu çay, enerji içeceği ve sporcu içeceği alt kategorilerinden oluşmaktadır.
Coca-Cola tarafından satış noktalarına tanımlanan indirim, iskonto ve promosyonlar, bu sözleşme ve alt kategori ayrımında belirlenmek zorunda. Satış noktası Coca-Cola'dan bir içecek kategorisinde ürün satın aldığında, bu alıma ilişkin verilecek indirim farklı bir kategoriden verilemez. Bazı istisnai durumlar haricinde Coca-Cola'nın sözleşmeleri iki yıl ile sınırlı tutulmak zorunda. Akdedilen sözleşmelerin bir örneği satış noktasına bırakılacak. Miktarlı sözleşmelerde sözleşmenin yürürlüğünün iki yılı aşması halinde, noktaya cezai şart uygulanmaksızın yapılan yatırımın kıstelyevm usulüne tabi olarak iade edilmesiyle sözleşme sonlandırılabilecek. Miktarlı sözleşmelerde miktarın belirlenmesine ilişkin hesaplama yöntemi ve noktalara uygulanacak toplam indirim ve yatırım kalemleri, fiili münhasırlığa sebebiyet vermeyecek şekilde belirlenecek. Sözleşmelerinde yer alan 'düzenli ve sürekli satın almak suretiyle' ifadesi, yalnızca nakit yatırım içeren sözleşmelerde kullanılabilir. Nakit yatırım içeren ve bu ibareye yer verilen sözleşmelerde satış noktasının anılan ifadeye uymaması, nokta açısından herhangi bir cezai şart doğurmuyor. Satış noktaları her yıl Coca-Cola tarafından bu kurallara yönelik olarak bilgilendirilecek.
