Doğum İzni Süresi 24 Haftaya Uzatılıyor: Tüm Detaylar
TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edilen kanun teklifiyle, doğum izni süresi 16 haftadan 24 haftaya çıkarılıyor. Teklif, Genel Kurul görüşmelerinin ardından yasalaşacak ve Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek. Bu değişiklik, Türkiye'yi Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre dünya ortalaması olan 24,7 haftaya yaklaştırıyor.
Kimler Yararlanacak ve Süreler Nasıl Değişecek?
Doğum izninden işçi, memur ve Türk Silahlı Kuvvetleri personeli yararlanacak. Halen doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta olan izin, 8 hafta artırılarak toplam 24 haftaya çıkacak. Doğum öncesi izin sürelerinde de değişiklik var: Mevcut kanunda doktor onayıyla doğumdan önceki 3 haftaya kadar çalışma imkanı varken, yeni düzenlemeyle bu süre 2 haftaya inecek.
Babalar ve Koruyucu Aileler İçin Yeni Haklar
Babalar için de önemli bir değişiklik geliyor. Memurlarda 10 gün, işçilerde 5 gün olan babalık izni, işçiler için de 10 güne çıkarılacak. Ayrıca, koruyucu aile olan işçi ve memurlara 10 günlük mazeret izni hakkı tanınacak. Bu hak, mevcut kanunda sadece evlatlık edinenler için bulunuyordu.
Doğum İzninde Ücret ve Maaşlar Nasıl Hesaplanacak?
Doğum iznine çıkan memurlar, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç maaşlarını almaya devam edecek. İşçiler ise işverenden ücret almayacak, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) alacak. Bu ödenek, 12 aylık ortalama prime esas kazancın üçte ikisi oranında hesaplanacak.
- Normal doğumda SGK'nın ödeme süresi 112 günden 168 güne çıkacak.
- Çoğul doğumda ise 126 günden 182 güne yükselecek.
Asgari Ücretliler ve Geçmişe Dönük Kayıplar
Asgari ücretle çalışan işçilerin rapor parası, son 120 gündeki ortalama ücrete göre hesaplanacak. Ancak, 2021 öncesinde asgari ücretin üzerinde kazanan işçiler için durum farklı. O dönemde ödenek hesaplanırken son 3 aylık ortalama dikkate alınıyordu ve bu, mevcut sisteme göre daha yüksek ödemelere yol açıyordu. Örneğin, 1,5 asgari ücretle çalışan bir işçi, 2021 öncesi sisteme göre 24 haftada 184.968 TL alırken, şimdi 155.465 TL alacak; kaybı 29.502 TL olacak.
Yeni Düzenlemeden Kimler Yararlanacak?
Kanun yürürlüğe girdiğinde, doğum izni devam edenlerin süresi otomatik olarak 24 haftaya çıkacak. Doğum izni bitmiş ancak doğum tarihinden itibaren 24 haftalık süre tamamlanmamış personel ise talepleri halinde 8 haftalık ilave izin kullanabilecek. Bu düzenlemeler, ailelerin yaşam kalitesini artırmayı ve çalışma hayatında denge sağlamayı hedefliyor.
