Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 oranında gerilediğini duyurdu. Bitkisel yağ fiyatlarındaki düşüş, tahıl ve şeker fiyatlarındaki artışı dengeleyerek endeksin aşağı yönlü hareket etmesine neden oldu.
FAO Gıda Fiyat Endeksi Mayıs Verileri
FAO tarafından yayımlanan verilere göre, Gıda Fiyat Endeksi mayısta 130,8 puan olarak kaydedildi. Bu değer, nisan ayına kıyasla yüzde 0,2'lik bir düşüşü işaret ederken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,9 oranında bir artışı temsil ediyor.
Tahıl Fiyatlarındaki Yükseliş
Tahıl Fiyat Endeksi, nisan ayına göre yüzde 2,6 artarken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 5 daha yüksek seyretti. Bu artışta küresel bazda yükselen yakıt ve gübre maliyetleri ile olumsuz hava koşulları etkili oldu. Küresel buğday fiyatları aylık yüzde 3,4, yıllık bazda ise yüzde 7,8 oranında yükseldi. Mısır fiyatları aylık yüzde 1,9 artarken, pirinç endeksi Asya'daki hava koşulları endişeleri ve ham petrol fiyatlarındaki yükselişle yüzde 2,7 arttı.
Bitkisel Yağ Fiyatlarında Düşüş
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 4,6 gerileyerek 2026 yılının ilk aylık düşüşünü kaydetti. Küresel ithalat talebinin zayıflayacağı beklentisi ve ham petrol piyasasındaki belirsizlikler palm yağı fiyatlarını aşağı çekerken, soya yağı, kanola ve ayçiçeği yağı fiyatlarında arz durumuna bağlı değişkenlikler gözlendi.
Şeker Fiyatlarında Sert Artış
Şeker Fiyat Endeksi, mayısta yüzde 7,5 gibi yüksek bir artış kaydetti. Brezilya'da şeker kamışı üretiminin daha büyük bir kısmının etanol üretimine yönlendirileceği beklentisi ve El Nino hava olayının Hindistan ile Tayland'daki üretime yönelik oluşturduğu riskler fiyatları yukarı çekti.
Süt Ürünleri ve Et Fiyatları
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, uluslararası tereyağı fiyatlarındaki gerilemenin öncülüğünde bir önceki aya göre yüzde 0,5 düştü. Peynir fiyatları genel olarak sabit kalırken, yağsız süt tozu fiyatlarında artış görüldü. Et fiyatlarında ise karmaşık bir tablo ortaya çıktı. Çin ve ABD'den gelen güçlü ithalat talebi büyükbaş hayvan eti fiyatlarını yükseltirken, Avrupa Birliği'ndeki bol arz ve zayıf talep nedeniyle domuz eti fiyatları geriledi. FAO Et Fiyat Endeksi, yüzde 0,1 ile sınırlı bir artış kaydetti.
Uzman Görüşü ve Riskler
FAO Piyasalar ve Ticaret Birimi Direktörü Boubaker Ben-Belhassen, küresel gıda emtia piyasalarının genel olarak dirençli kalmaya devam ettiğini, ancak yükselen tahıl fiyatlarının hava koşullarına bağlı risklere, enerji ve girdi piyasalarındaki aksamalara karşı kırılganlığı artırdığını belirtti. Ben-Belhassen, Hürmüz Boğazı dahil olmak üzere önemli ticaret yollarını etkileyen belirsizliklerin gübre kullanımını azaltabileceğini ve gıda fiyatları üzerinde ek baskı oluşturabileceğini ifade ederek, bu durumun uluslararası koordineli eylem ihtiyacını artırdığını vurguladı.
Küresel Tahıl Üretiminde Aşağı Yönlü Revizyon
FAO, ayrıca Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu'nu yayımladı. Rapora göre, küresel tahıl üretiminin 2026/2027 sezonunda, buğday hasadındaki düşüşün etkisiyle yıllık bazda yüzde 2 azalarak 2 milyar 982 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Küresel tahıl kullanımının ise aynı dönemde yüzde 0,6 artacağı tahmin ediliyor. Dünya tahıl stoklarının pirinç envanterindeki düşüş nedeniyle yüzde 0,3 oranında hafif daralma göstereceği, küresel tahıl stok-kullanım oranının ise yüzde 31,7 ile önceki seviyesine yakın kalacağı öngörülüyor.
