Gıda israfının küresel boyutları
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin tüketiciye ulaşamadan kaybolduğunu belirterek, bu durumun küresel ekonomiye yıllık 1 trilyon dolarlık bir maliyet yüklediğini söyledi. Yumaklı, İstanbul Valiliği himayesinde ve Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda Atatürk Havalimanı'nda düzenlenen "Sıfır Atık Forumu 2026" kapsamındaki Yüksek Düzeyli Tarım Bakanları Paneli'nin açılışında konuştu.
Hasat sonrası kayıplar ve israf
"Hasat Sonrası Kayıpların Azaltılması-Gıda Tedarik Zincirinde Verimliliğin Artırılması" temasıyla düzenlenen panelde konuşan Yumaklı, artan nüfus, azalan doğal kaynaklar ve iklim değişikliğinin gıda güvenliği üzerindeki etkilerine dikkat çekti. 2050 yılına kadar dünya nüfusunun 10 milyara yaklaşması beklendiğini belirten Yumaklı, daha fazla gıda üretiminin yanı sıra mevcut kaynakların korunmasının da hayati önem taşıdığını ifade etti.
Yumaklı, dünyada her yıl milyarlarca ton gıda üretilmesine rağmen milyonlarca insanın açlıkla karşı karşıya kaldığını vurgulayarak, "Açlık, bir istatistikten ibaret değildir. Bir annenin kaygısıdır, bir çocuğun eksik kalan öğünüdür ve bir ailenin yarına dair endişesidir. Dünyanın farklı bölgelerinde çatışmalara ve yıkıma büyük kaynaklar ayrılırken, çocukların temel gıdaya ulaşamadığı bir düzenin kabul edilmesi mümkün değildir" dedi.
Gıda kaybı ve israfının küresel boyutlarına dikkat çeken Yumaklı, "Küresel ölçekte üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 13'ü hasat sonrası süreçlerde yok olmaktadır. Yine üretilen gıdanın yüzde 19'u ise evlerde, marketlerde, restoranlarda ve toplu tüketim alanlarında israf edilmektedir. Sonuç olarak, üretilen gıdanın 3'te biri daha sofralarımıza ulaşmadan yok olmaktadır" ifadelerini kullandı.
Ekonomik ve çevresel maliyet
Yumaklı, gıda kaybı ve israfının küresel ekonomiye verdiği yıllık zararın yaklaşık 1 trilyon dolar olduğunu belirterek, bunun aynı zamanda küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8 ila 10'unu oluşturduğunu kaydetti. Türkiye'nin bu yıl kasım ayında Birleşmiş Milletler 31. İklim Zirvesi'ne (COP31) Antalya'da ev sahipliği yapacağını hatırlatan Yumaklı, Sıfır Atık Forumu kapsamında düzenlenen toplantıların da döngüsel ekonomi ve sıfır atık kültürünün yaygınlaştırılmasına katkı sunduğunu ifade etti.
"Sıfır Atık Forumu'nda düzenleyeceğimiz yüksek düzeyli ve eylem odaklı toplantılar, COP31 hedefleriyle uyumlu şekilde, döngüsel ekonomi ve sıfır atık kültürünü, toplumun her kesiminde yaygınlaştırma kararlılığımızın somut göstergesidir" diyen Yumaklı, bir yanda milyonlarca insan açlıkla mücadele ederken diğer yanda tonlarca gıdanın israf edilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.
Gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik
Gıda güvenliğinin yalnızca üretimle değil, üretimin korunmasıyla da mümkün olduğunu söyleyen Yumaklı, "Gıdayı korumak, emeği, suyu ve toprağı korumaktır. Gıdayı korumak, iklimi ve en önemlisi insan onurunu ve gelecek nesilleri korumaktır" şeklinde konuştu. Hasat sonrası kayıpların azaltılmasına yönelik her adımın daha sürdürülebilir bir gelecek için büyük önem taşıdığını belirten Bakan Yumaklı, panelin açılış konuşmasının ardından toplantının basına kapalı oturumlarla devam ettiğini bildirdi.
