Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, deniz taşıtlarının yapımı ve bakımına ilişkin kuralları yeniledi. "Gemi ve Su Araçlarının İnşa, Tadilat ve Bakım Onarım Yönetmeliği" adlı düzenleme, 14 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni düzenleme, sektörde uyulması gereken teknik standartları, denetim mekanizmalarını ve belgelendirme süreçlerini tek bir çatı altında topluyor.
Yönetmeliğin Kapsamı ve İstisnalar
Yeni yönetmelik, yurt içinde ve serbest bölgelerde inşa edilecek, tadilattan geçirilecek veya bakım-onarımı yapılacak tüm gemi ve su araçlarını kapsıyor. Ancak, bazı önemli istisnalar da bulunuyor. Askeri gemiler, Sahil Güvenlik, Jandarma, Emniyet ve Ulaştırma Bakanlığı Tersaneler Genel Müdürlüğü'nün uygun gördüğü kamu kuruluşlarına ait araçlar bu yönetmeliğin hükümlerinden muaf tutulacak.
İzin ve Kayıt Zorunlulukları Getirildi
Düzenleme ile birlikte önemli izin ve kayıt yükümlülükleri de hayata geçirildi. Buna göre;
- Tam boyu 12 metre ve üzerinde olan veya yolcu kapasitesi 12 kişiyi aşan Türk bayraklı yeni gemilerin inşasına veya tadilatına başlamak için, gemi sahibi veya temsilcisinin liman başkanlığından izin alması gerekecek.
- Tehlikeli madde taşıyan veya kapasite artırımı sonucu yolcu sayısı 12'yi geçen tüm araçlar da aynı izne tabi olacak.
- Tüm inşa, tadilat ve bakım işlemleri artık yetkili tesislerde yapılacak.
- Tam boyu 2,5 metreyi geçen her gemi ve su aracının inşa ve tadilat bilgileri, Turgut Reis Gemi Sanayi Veritabanı Programı'na (GSVP) eksiksiz girilecek. Bu kural, yabancı bayraklı gemiler için de geçerli olacak.
Denetim ve Yaptırımlar Netleştirildi
Yönetmelik, denetim mekanizmalarını da açıkça tanımlıyor. İç sular haricinde, tam boyu 15 metre ve üzeri gemilerin karadaki sörveyleri (muayeneleri), yetkili tesislerde, balıkçı barınaklarında veya yat limanlarında gerçekleştirilecek. Serbest bölgelerde yapılan işlemler ise ilgili Serbest Bölge Müdürlüğü'nün koordinasyonunda yürütülecek.
Kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak idari para cezaları ve diğer yaptırımlar da metinde belirlendi. Yeni düzenleme ile birlikte, 7 Kasım 2015 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Yönetmeliğin bazı maddeleri yayımlandığı gün, bazı maddeleri ise 3 ay sonra uygulamaya girecek.
Bu kapsamlı düzenlemenin, Türk gemi inşa ve bakım sektöründe standartları yükseltmesi ve denetimi merkezileştirmesi bekleniyor.
