Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'ten Türkiye Ekonomisi İçin Kritik Değerlendirmeler
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile Dünya Bankası'nın Bahar Toplantıları kapsamında düzenlenen "Parçalanan Bir Dünyada Ekonomik Entegrasyonun Geleceği" başlıklı panelde önemli açıklamalarda bulundu. Şimşek, küresel ekonomideki belirgin risklere ve zorluklara rağmen, Türkiye için önemli fırsatların bulunduğunu açıkladı. Ekonomist Milton Friedman'ın krizlerin gerçek değişimi tetiklediğine dair sözünü hatırlatan Bakan, mevcut şokun asla boşa harcanmaması gerektiğinin altını çizdi.
Yeni Bir Risk Yönetim Çerçevesi Şart
Şimşek, kriz öncesi küresel ekonomik modelin istikrarlı bir jeopolitik ortama dayandığını, ancak artık bu durumun geçerliliğini yitirdiğini belirtti. Risklerin kriz boyutuna ulaşmadan etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayacak yeni ve kapsamlı bir çerçevenin tasarlanmasının elzem olduğunu vurguladı. Bu çerçeve içinde enerji bağımlılığının ilk akla gelen başlıklardan biri olduğunu ifade eden Şimşek, Türkiye'nin Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere maruziyetinin oldukça sınırlı kaldığını kaydetti.
Türkiye'nin enerji arz güvenliğinde güçlü ve çeşitlendirilmiş bir strateji izlediğini belirten Bakan Şimşek, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) kapasitesine yapılan yatırımları ve Anadolu'ya uzanan geniş boru hattı ağını bu stratejinin temel bileşenleri olarak öne çıkardı. "Gelecek dönemde ilave ticaret koridorlarına ihtiyaç duyulacak. Orta Koridor'un en verimli seçeneklerden biri olacağını düşünüyoruz" diye konuştu.
Dünya Bankası ile 8,1 Milyar Dolarlık Anlaşma ve Altyapı Yatırımları
Şimşek, Türkiye'nin bu hafta Dünya Bankası ile toplam 8,1 milyar dolarlık kritik bir finansman anlaşması imzaladığını açıkladı. Bu projenin Asya'yı İstanbul Boğazı üzerinden demir yoluyla Avrupa'ya bağlayacağını aktaran Bakan, ayrıca Basra Körfezi ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini Türkiye'nin altyapı ağına yeniden bağlamak amacıyla Irak ile görüşmelerin yürütüldüğü bilgisini verdi.
Türkiye'nin son 20-25 yılda fiziksel altyapıya yaklaşık 400 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdiğini hatırlatan Şimşek, şu değerlendirmelerde bulundu: "Avrupa ve Batı ile bağlarımız güçlü, bununla birlikte dünyanın geri kalanıyla da aktif biçimde etkileşim kuruyoruz. Bu ikili konum, Türkiye'yi bölgesi için doğal bir risk azaltma ve üretimi çeşitlendirme platformu haline getiriyor. Dolayısıyla bizim için fırsatlar olduğunu düşünüyoruz."
Gümrük Birliği'nin Güncellenmesi ve Çok Yönlü Strateji
Ticaretteki parçalanmaya verilecek yanıtın "izolasyon" olmaması gerektiğini vurgulayan Şimşek, bölgesel entegrasyonu güçlendirmenin önemine işaret etti. Türkiye'nin Avrupa Birliği (AB) ile tam ekonomik entegrasyonunu derinleştirmeye devam etmek istediğinin altını çizen Bakan, Avrupa'daki iç siyasi dinamiklerin bu süreci sınırladığını ifade etti.
Şimşek, Avrupa'daki iç siyasi kaygıların aşılması ve Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin hizmetler, tarım ve kamu alımlarını da kapsayacak şekilde güncellenmesi yönünde beklentilerini dile getirdi. Bu koşullar altında Avrupa ile mevcut ticaret hacminin 10-20 yıl içinde rahatlıkla iki katına çıkabileceğini belirtti.
"AB tarafında ilerlemenin sınırlı kalması nedeniyle artık yakın coğrafyamıza da odaklanıyoruz. Orta Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika, AB kadar gelişmiş olmasa da hızla büyüyen pazarlar ve hepsi yakın komşularımız. Dost ülkelere ve yakın coğrafyaya üretim kaydırma açısından önümüzde ciddi bir alan var" diye konuşan Şimşek, Afrika'yı da önemli bir coğrafya olarak gördüklerini ekledi.
Bölgeler Arasında Tercih Yapmak Zorunda Değiliz
Türkiye'nin AB ülkeleri dahil toplam 54 serbest ticaret anlaşmasına sahip olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Dolayısıyla bir tercih yapmak zorunda değiliz. Avrupa ve genel olarak Batı ile bağlarımızı korurken Doğu ve Afrika ile ilişkilerimizi de güçlendirmek istiyoruz" değerlendirmesini yaptı.
Ülkeler arasındaki karşılıklı bağımlılığın süreceğini ve tam anlamıyla izolasyonun mümkün olmadığını vurgulayan Şimşek, "Ne komşularımızdan ne de küresel tedarik zincirlerinden kopabiliriz. Ancak riskleri azaltmaya ve fırsatları çeşitlendirmeye yatırım yapmak zorundayız. Başka seçeneğimiz yok, şoklarla karşılaştık ve bunlardan ders çıkarmak durumundayız" ifadelerini kullandı.
Enerji ve Dijital Dönüşümde Öncelikler
Küresel şokların uzun vadeli dayanıklılık üzerindeki etkilerine ilişkin bir soruyu yanıtlayan Şimşek, enerji politikalarından örnek verdi. Yeşil dönüşümün hızlandırılması gerektiğini, uzun vadede nükleer enerji yatırımlarının da bir seçenek olarak değerlendirilebileceğini belirtti.
Dijital dönüşümün de öncelikli alanlardan biri olduğunu vurgulayan Şimşek, Türkiye'nin fiber altyapı ve 5G+ teknolojilerine güçlü yatırımlar yaptığını kaydetti. Reformların yanı sıra mali disiplinin önemine de dikkati çeken Bakan, şöyle devam etti: "Bugün dizel ve benzinde eşel mobil sistemi sayesinde ham petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyon şokunu hafifletebiliyorsak bunun nedeni geçen yıl bütçe açığımızı gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3'ünün, borç/GSYH oranımızı ise yüzde 24'ün altında tutmuş olmamızdır. Yani mali alanımız var. Bunun yanında döviz rezervlerimizi de yeniden inşa ettik."
