29 Temmuz işlemlerinde sanayi metalleri, dünyanın en büyük metal tüketicisi Çin'den gelen sinyallerle ayrıştı. Bakır ve demir cevheri, zayıflayan talep nedeniyle gerilerken, alüminyum ve nikel arz endişeleriyle yükseldi. Çinko ve kalay da arz-talep dengesindeki değişimlerin etkisiyle farklı yönlerde hareket etti.
Yüksek Fiyatlar Bakır Talebini Yavaşlattı
Londra Metal Borsası'nda (LME) üç ay vadeli bakır kontratı gün içinde yaklaşık yüzde 0,5 değer kaybederek ton başına 13 bin 685 dolar seviyesinde işlem gördü. Resmi nakit fiyat bandı ise 13 bin 615-13 bin 617 dolar aralığında oluştu. Fiyatlar 13 bin 600 dolar seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürse de, yüksek fiyatlar alım iştahını zayıflattı.
Fiyatlardaki geri çekilmede Çin'in ithalatındaki düşüş etkili oldu. Ülkenin 2026 yılının ilk yarısındaki net rafine bakır ithalatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 azalarak 1 milyon 374 bin tona geriledi. Bu, 2017'den bu yana en düşük altı aylık ithalat seviyesi oldu. Yüksek fiyatların özellikle yılın ilk çeyreğinde Çinli alıcıları uluslararası piyasadan uzaklaştırdığı belirtilirken, aynı dönemde ülkenin rafine bakır ihracatı yüzde 5 artışla 324 bin tona yükseldi.
Düşük Stoklar Fiyatlardaki Gerilemeyi Sınırlıyor
Bakır fiyatlarındaki geri çekilmeye rağmen düşük stok seviyeleri daha sert düşüşleri engelliyor. Şanghay Vadeli İşlemler Borsası'ndaki bakır stokları 69 bin 610 tona gerileyerek son iki buçuk yılın en düşük seviyesine indi. Çin'de fiziksel bakır ithalat primlerinin yeniden yükselmesi, talebin toparlanabileceğine işaret ediyor. Ayrıca ABD'nin gündemindeki olası bakır ithalat tarifeleri nedeniyle iki ülke arasında mevcut arz için rekabet oluşabileceği değerlendiriliyor.
Demir Cevheri 100 Dolar Eşiğinin Altında
Demir cevheri fiyatı ton başına 98,30 dolara gerileyerek psikolojik öneme sahip 100 dolar seviyesinin altında kaldı. Günlük kayıp sınırlı olsa da son bir aylık değer kaybı yaklaşık yüzde 2'ye ulaştı. Çin'de demir cevheri vadeli işlemleri de yüzde 0,3'e yakın gerileyerek ton başına 739 yuana düştü.
Gayrimenkul sektöründeki zayıf görünüm, çelik talebine ilişkin belirsizlikler ve küresel maden arzındaki artış fiyatlar üzerinde baskı oluşturmayı sürdürüyor. Buna rağmen Çin'in haziran ayındaki demir cevheri ithalatı 112,69 milyon tonla son altı ayın en yüksek seviyesine ulaştı. İlk yarı ithalatı ise yüzde 6,3 artışla 628,87 milyon ton olarak kaydedildi. Yerli üretimdeki düşüş ve liman stoklarının yeniden oluşturulması ithalatı desteklerken, çelik üretimindeki zayıf seyir fiyatların kalıcı yükselişini sınırlıyor.
Alüminyum ve Nikel Arz Endişeleriyle Güç Kazandı
Bakır ve demir cevherinin aksine alüminyum fiyatları yükseliş göstererek ton başına 3 bin 180 dolara yaklaştı. LME'de resmi nakit fiyat bandı 3 bin 174,50-3 bin 175 dolar olarak gerçekleşti. Yükselişte en önemli etken, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek sevkiyat aksaklıklarına yönelik endişeler oldu. Körfez ülkelerinden yapılan alüminyum ihracatının sekteye uğrama ihtimali piyasaları destekledi.
Çin ise oluşabilecek arz açığını yarı mamul alüminyum ürün ihracatını artırarak karşılamaya çalışıyor. Levha, sac ve folyo gibi ürünlerin ihracatı yılın ilk yarısında yüzde 15 yükseldi. Nikel fiyatı da 17 bin 100 doların üzerine çıktı. Çin'in rafine nikel ithalatı ilk altı ayda yüzde 58 artarak 149 bin tona ulaşırken, net ithalat 138 bin tonla 2021 sonrasındaki yıllık toplamların üzerine çıktı. Endonezya, Çin'in en önemli tedarikçileri arasında yer aldı.
Çinko ve Kalayda Arz Dinamikleri Öne Çıktı
Çinko fiyatı ton başına 3 bin 600 dolar civarında dengelendi. LME'de nakit fiyatın üç ay vadeli kontratların üzerinde seyretmesi, kısa vadede fiziksel arzın sıkı kaldığına işaret etti. Çin'in net rafine çinko ithalatı ilk yarıda yüzde 79 azalarak 38 bin tona geriledi. Son yıllarda devreye alınan yeni izabe tesisleri sayesinde ülke rafine çinkoda büyük ölçüde kendi ihtiyacını karşılar hale geldi.
Kalay ise 53 bin dolar seviyesinin üzerinde kalmasına rağmen gün içindeki işlemlerde geriledi. Myanmar'daki Man Maw madeninin yeniden üretime başlaması ve Çin'in bu ülkeden yaptığı ithalatın üç kat artarak 39 bin 500 tona ulaşması arzı artırdı. Bolivya'dan gelen sevkiyatların iki katına çıkması da piyasadaki arz baskısını hafifletti.
Metal Piyasasında Gözler Dört Kritik Gelişmede
Analistler, kısa vadede metal piyasalarının yönünü belirleyecek dört temel unsurun öne çıktığını belirtiyor. Bunlar; Çin'den gelecek sanayi ve inşaat verileri, Londra Metal Borsası stoklarındaki değişim, Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat güvenliği ve ABD'nin bakır ithalatına yönelik olası tarife kararları olacak. Öte yandan Dünya Bankası, 2026 yılı boyunca bakır, alüminyum ve kalay fiyatlarının arz kısıtlarının etkisiyle rekor yıllık ortalamalara ulaşabileceğini öngörüyor. Demir cevherinde ise yüksek üretim ve zayıf çelik talebinin oluşturduğu aşağı yönlü baskının 2027 yılında da devam etmesi bekleniyor.
