Türkiye'de şirketlerin borçlarını yeniden yapılandırmak için başvurduğu konkordato sürecindeki denetim mekanizmasında ciddi aksaklıklar ve usulsüzlükler ortaya çıktı. Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından yapılan incelemeler, sektördeki düzensizliklerin boyutunu gözler önüne serdi.
Bildirilmeyen Binlerce Konkordato Denetimi
KGK'nin yürüttüğü incelemelerde, kuruma bildirilmeyen çok sayıda konkordato denetimi olduğu tespit edildi. Adalet Bakanlığı verilerine göre 2021-2025 döneminde toplam 5 bin 293 konkordato talebi gerçekleşti. Ancak bunlardan sadece 2 bin 83'ünün KGK'ye usulüne uygun şekilde bildirildiği anlaşıldı. Bu, denetim sürecinde büyük bir denetim ve şeffaflık açığı olduğunu gösteriyor.
Ayrıca, KGK'ye bildirilen denetimlerin yüzde 87'sinin sadece 16 denetim kuruluşu tarafından yapıldığı belirlendi. Bu durum, konkordato denetimi işinin belirli kuruluşlarda yoğunlaştığını ve sektörde bir tekelleşme eğilimi olabileceğini işaret etti.
Kısa Sürede ve Kanıtsız Hazırlanan Raporlar
KGK incelemelerinde tespit edilen en çarpıcı usulsüzlüklerden biri de denetim raporlarının hazırlanma süreciyle ilgili. İncelemelerde, raporların 1 ila 7 gün gibi son derece kısa sürelerde hazırlandığı ortaya çıktı. Denetim sözleşmelerinin ise 5 bin ila 10 bin Türk Lirası gibi, işin niteliği ve sorumluluğuyla bağdaşmayacak derecede düşük bedeller üzerinden düzenlendiği görüldü.
En ciddi tespit ise denetim kanıtlarıyla ilgili oldu. Yeterli ve uygun denetim kanıtları toplanmadan, usulsüz bir şekilde "makul güvence raporu" düzenlendiği tespit edildi. Bu raporlar, konkordato taleplerinin mahkemelerce kabul edilmesinde kritik öneme sahip belgeler konumunda.
Ağır Yaptırımlar ve Yeni Düzenlemeler
KGK, yapılan tespitlerin ardından ilgili denetim kuruluşlarına ağır yaptırımlar uygulama kararı aldı. Alınan kararlar şu şekilde:
- 10 denetim kuruluşu ve 13 sorumlu denetçinin faaliyet izni iptal edildi.
- 1 denetim kuruluşunun konkordato denetim yetkisi 2 yıl süreyle askıya alındı.
- 3 sorumlu denetçi ve 4 denetçinin faaliyet izni 2 yıl askıya alındı.
- 3 denetim kuruluşu ve 1 sorumlu denetçiye uyarı cezası verildi.
- 14 denetim kuruluşuna toplam 82 milyon 119 bin 151 Türk Lirası idari para cezası kesildi.
Kurum, aynı zamanda sürecin daha sağlıklı işlemesi için idari düzenlemeler de yaptı. Buna göre, konkordato denetimleri artık sadece denetime yetkili kuruluşlarca yapılabilecek. Faaliyet izni iptal edilen kuruluşların ortak ve yöneticilerine 3 yıl süreyle konkordato işi üstlenme yasağı getirildi. Ayrıca, yetkilendirilen denetim kuruluşlarının bu yetkiye sahip olduktan sonra 3 yıl faaliyet göstermesi şartı aranacak.
"Suistimali Önleyeceğiz"
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, KGK'nin süreci titizlikle yürüttüğünü vurguladı. Şimşek, "Konkordato müessesini suistimal eden firmalara ve aracılarına yönelik cezaları ağırlaştırmak için gereken tüm çalışmaları kararlılıkla yürütüyoruz. Adalet Bakanlığımızla bu konuda ortak bir çalışma gerçekleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.
Bakan Şimşek, amacın konkordato sürecinin daha sağlıklı işlemesi ve gerçekten zor durumdaki şirketlerin iflastan kurtulmasına imkan sağlamak olduğunu belirterek, bu yönde adımlar attıklarını kaydetti. KGK'nin konkordato raporlarına ilişkin incelemelerinin ise devam ettiği öğrenildi.
