Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının haziran ayında aylık bazda yüzde 0,3 düştüğünü açıkladı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, haziranda 130,3 puan olarak kaydedildi. Endeks, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 2,2 yüksek seyretti.
Şeker, tahıl ve süt ürünlerinde düşüş, bitkisel yağ ve ette yükseliş
FAO'nun verilerine göre, şeker, tahıl ve süt ürünleri fiyatlarındaki düşüş, bitkisel yağ ve et ürünleri fiyatlarındaki yükselişi dengeleyerek endeksin gerilemesine neden oldu. Tahıl Fiyat Endeksi haziranda bir önceki aya göre yüzde 3,5 düşerken, yıllık bazda yüzde 2,9 yüksek kaldı. Küresel buğday fiyatları yüzde 4,4 azaldı. Bu düşüşte Karadeniz'deki hasadın hızla ilerlemesi ve arz görünümünün güçlenmesi etkili oldu. Ayrıca Hürmüz Boğazı'ndan ticaret akışının artacağına ilişkin beklentiler fiyatlardaki gerilemeyi destekledi.
Bitkisel yağ ve et fiyatları yükseldi
Bitkisel Yağ Endeksi, aylık bazda yüzde 3,8 artışla 192 puana çıktı. Endeks, yıllık bazda yüzde 23,3 artış gösterdi. Soya yağı fiyatlarının haziranda gerilemesine rağmen, palmiye yağı fiyatlarındaki keskin artış endeksin yükselmesine yol açtı. Et Fiyat Endeksi ise haziranda aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 4 artarak 131 puan oldu. Böylece Et Fiyat Endeksi, yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Fiyatların rekor seviyeyi görmesinde uluslararası kümes hayvanları et fiyatlarındaki artış belirleyici oldu.
Süt ve şeker fiyatlarında düşüş
Süt Fiyat Endeksi, aylık bazda yüzde 1,5 ve yıllık bazda yüzde 24,5 düşüşle 117,4 puana geriledi. Fiyatlar, tüm süt ürünlerinde gerilemekle birlikte, temel piyasa koşulları ürün grupları arasında farklılık göstermeyi sürdürdü. Şeker Fiyat Endeksi haziranda geçen aya göre yüzde 5,7 ve yıllık bazda yüzde 13,3 azalarak 89,7 puan oldu. Brezilya'da haziranda üst üste üçüncü kez gerileyen yurt içi etanol fiyatları, şeker kamışının daha büyük ölçüde şeker üretimine yönlendirilmesini teşvik etti ve uluslararası şeker fiyatlarındaki düşüşe katkı sağladı.
Tahıl üretiminde tarihsel ikinci en yüksek seviye bekleniyor
FAO, tahıl arz ve talep görünümü kapsamında bu yıl hasatlarına ilişkin güncellenmiş tahminlerini de yayımladı. Buna göre, tahıl üretiminin tarihsel olarak ikinci en yüksek seviyede olması bekleniyor. Ancak küresel tahıl üretiminin 2 milyar 983 milyon tonla geçen yılki rekor seviyenin yüzde 1,9 altında kalacağı tahmin ediliyor. Tahıl üretimine ilişkin görünüm, Arjantin, Brezilya, Çin ve Zambiya'da önceki beklentilere kıyasla daha güçlü hasat öngörüsüyle destekleniyor.
2026/27 dönemi tahıl kullanımı ve üretim tahminleri
FAO, ayrıca 2026/27 döneminde dünya tahıl kullanımına ilişkin tahminini, küresel buğday kullanımında beklenen düşüş nedeniyle 2 milyar 961 milyon tona indirdi. Küresel buğday üretiminin ise yüzde 4,3 düşerek 806,5 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Avustralya'daki üretime ilişkin son resmi veriler, El Nino etkisinin üretimi 5 yıllık ortalamanın altına çektiğine işaret ediyor. Dünya pirinç üretiminin ise 2025-26'daki tüm zamanların en yüksek seviyesine göre yüzde 1,8 düşüş kaydedeceği tahmin ediliyor.
41 ülke ve bölge gıda için dış yardıma ihtiyaç duyuyor
FAO verilerine göre, küresel ölçekte 41 ülke ve bölge gıda için dış yardıma ihtiyaç duyuyor. Bunların 31'i Afrika'da bulunuyor. Dünyada çatışma ve güvensizlik, akut gıda güvensizliğinin en ciddi seviyelerinin temel itici gücü olmaya devam ederken, buna ek olarak El Nino kaynaklı hava koşulları ve yüksek girdi fiyatları Doğu ve Batı Afrika'da tarımsal üretim görünümünü sınırlıyor. Düşük gelirli ve gıda açığı veren 39 ülke arasında toplam tahıl üretiminin 2026/2027 sezonunda yüzde 1,4 artarak 129 milyon tona çıkması bekleniyor. Buna karşılık, toplam tahıl ithalat ihtiyacının yüzde 2 artışla yaklaşık 48 milyon tona yükseleceği öngörülüyor.
