İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) İkinci 500 araştırması, sanayi kuruluşlarının finansman yükünün kritik boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Buna göre, finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı 5,8 puan artarak yüzde 86,7'ye yükseldi. Bu oran, sanayicinin elde ettiği kârın büyük bölümünü faiz ödemelerine ayırdığını gösteriyor.
Finansman giderleri 138 milyar liraya ulaştı
İSO İkinci 500'deki sanayi kuruluşlarının finansman giderleri 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 45,2 artarak 138 milyar lirayı buldu. Aynı dönemde faaliyet kârı yüzde 35,4 yükselerek 160 milyar liraya çıktı. Finansman giderlerindeki artış, faaliyet kârındaki artışı geride bırakarak oranı yukarı çekti. İlk 500 sanayi kuruluşunda da benzer bir tablo görülüyor; oran yüzde 86 seviyesinde.
Üretimden satışlar reel olarak sadece %0,2 arttı
En büyük ikinci 500 sanayi kuruluşunun üretimden satışları 2025'te nominal olarak yüzde 25,7 artışla 1 trilyon 750 milyar liraya yükseldi. Ancak yıllık ortalama Yurt İçi Üretici Fiyatları Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 25,4 olarak gerçekleştiğinden, reel artış sadece binde 2 (yüzde 0,2) oldu. Bu, 2020'den sonraki en düşük nominal büyüme oranı olarak dikkat çekiyor.
İhracat geriledi, yeni şirketler listede
İkinci 500'ün ihracatı yıllık bazda yüzde 0,3 düşüşle 15,9 milyar dolara geriledi. Türkiye'nin sanayi ihracatı içindeki payı 0,3 puan azalarak yüzde 6'ya indi. Listede geçen yıl 69 yeni kuruluş yer alırken, 26 işletme İSO 500'den İkinci 500'e geriledi. 405 kuruluş ise son iki yılda da listede kalmayı başardı. İlk sırayı 5 milyar 317 milyon lira üretimden satışla Teksan Jeneratör alırken, onu Norm Salihli Vida ve Cıvata ile Biska Tekstil takip etti.
Yüksek teknolojide rekor seviyeler
Katma değer açısından en yüksek pay yüzde 40,8 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayilere ait. Orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 27,1, orta-yüksek teknoloji yoğunlukluların payı ise yüzde 27,2 oldu. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 3,3'ten yüzde 4,9'a çıkarak 2015 sonrası en yüksek seviyeye ulaştı. Orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin toplam payı 0,8 puan artarak yüzde 32,1 ile rekor kırdı.
İSO Başkanı Bahçıvan: Sanayinin yükü hafifletilmeli
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, sonuçların sanayicinin Türkiye'ye olan inancını ortaya koyduğunu vurguladı. Bahçıvan, "Küresel talepteki zayıflığın ve sıkı finansman koşullarının sanayi üzerindeki etkilerinin devam ettiğini göstermektedir. Sanayinin yükünü artıran değil, üretimi, yatırımı, ihracatı, verimliliği ve teknolojik dönüşümü destekleyen politikalar, ülkemizin geleceği açısından stratejik bir zorunluluktur" dedi.
