Kurban Bayramı'nda işlenen derilerin ekonomide yaklaşık 800 milyon dolarlık bir katma değer zinciri oluşturması beklenirken, toplanan derilerin yaklaşık yüzde 40'ı her yıl bilinçsiz kesim ve yanlış muhafaza yüzünden israf ediliyor. Sektör temsilcilerinin verilerine göre, yalnızca büyükbaş derilerinde yaşanan kayıp yılda 500 bin adede ulaşıyor. Ham deriye ihtiyaç duyan sektör için bu ihmalin toplam ekonomik faturası ise yüz milyonlarca lirayı buluyor.
Kurban Bayramı'nda beklenen kesim sayısı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre, Kurban Bayramı'nda 750 bin büyükbaş ve 2,5 milyon küçükbaş hayvanın kesilmesi bekleniyor. Deri sektörü, ithalata olan bağımlılığı azaltan ve sektöre adeta can suyu veren bu bayram vesilesiyle, yıllık ham madde ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamayı hedefliyor. Ancak kurbanlıkların deri ve bağırsaklarının önemli bir kısmı bilinçsiz davranışlardan ötürü hâlâ çöpe gidiyor.
İlk 2 saatte tuzlanmazsa çürüyor
Yapılan araştırmalar, kurban derilerinin yüzüm işlemleri sırasında yaşanan bıçak kesikleri ve bayramın sıcak yaz günlerine denk gelmesi sebebiyle zamanında tuzlanmaması yüzünden israf edildiğini ortaya koyuyor. Sıcak havada ilk 1-2 saat içinde tuzlanmayan derinin sanayide işlenme özelliğini tamamen yitirdiğine dikkat çekiliyor. Araştırmalar, her yıl bu şekilde israf edilen derilerle yaklaşık 10 milyon çift ayakkabı ve 3 milyon adet kadın çantası üretilebileceğini gösteriyor. Ekonomiye kazandırılamayan deri potansiyeli, sektörün ham maddede dışa bağımlılığını artırırken, değerlendirilmeyen bağırsaklar da eklenince israfın boyutu katlanıyor.
İhracat için hayati önem
Türkiye'nin deri ve deri ürünleri ihracatı Ocak-Nisan 2026 döneminde 469 milyon dolar oldu. Yılın ilk 4 ayında ayakkabıdan 279 milyon dolar, saraciyeden 76 milyon dolar, mamul deri ve kürkten 114 milyon dolar gelir elde edildi. Türkiye'nin en katma değerli üretim kollarından biri olarak öne çıkan sektör için kurban derilerinin korunması hayati önem taşıyor. Uzmanlar, kesim sonrasında büyükbaş hayvan başına en az 6 kilogram, küçükbaş başına ise 2 kilogram kaba tuz kullanılarak derilerin ivedilikle koruma altına alınması gerektiği konusunda vatandaşı ve profesyonel kesim merkezlerini uyarıyor.
