Memurların Askerlik Borçlanması ile Sigorta Başlangıcını Öne Çekme İmkanı Yok
Sigortalı çalışmaya başlamadan önce vatani görevini tamamlayan bireyler, askerlik sürelerini borçlanarak sigorta başlangıç tarihlerini bu süre kadar geriye çekebiliyorlar. Ancak bu hak, ne yazık ki 5434 Sayılı Kanuna tabi olan memurlar için geçerli değil. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), bu konuda net bir tutum sergiliyor ve memurların askerlik borçlanması yoluyla sigorta başlangıçlarını öne çekemeyeceklerini belirtiyor.
EYT'den Yararlanma Şansı Bulunmuyor
SSK ve BAĞ-KUR'lular ile 5510 Sayılı Kanun kapsamında 4/a, 4/b ve 4/c statüsünde çalışmaya başlayanlar, askerlik borçlanması sayesinde sigorta başlangıç tarihlerini öne çekebiliyor ve bu sayede Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden faydalanabiliyorlar. Fakat 5434 Sayılı Kanuna tabi memurlar için böyle bir imkan söz konusu değil. Ombudsman'ın bu konuda tavsiye kararları almasına rağmen, SGK kanunda açık bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle bu tavsiyelere uymuyor.
Dolayısıyla, bir memur askerlik borçlanması yapsa dahi sigorta başlangıç tarihi öne çekilmiyor ve EYT'den yararlanarak erken emekli olamıyor. Bu durum, özellikle 9000 gün prim ödeme şartını tamamlamış ancak yaş şartını beklemek zorunda kalan memurlar için büyük bir dezavantaj oluşturuyor.
Memurluktan İstifa Edenlerin Emekli İkramiyesi Alma Koşulları
5434 Sayılı Kanuna tabi memurların emekli ikramiyesi alabilmeleri, kanunun 89. maddesinde düzenlenmiştir. Birden fazla statüde hizmeti bulunan kişilerin, kamudaki çalışma sürelerine karşılık gelen emekli ikramiyesini alabilmeleri için, memuriyetin 1475 Sayılı İş Kanununda belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermiş olması gerekiyor.
Bu şartlar arasında, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayanlar için en az 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü bulunması yer alıyor. Prim günü koşulu sağlansa bile, 15 yıllık sigortalılık süresi tamamlanmamışsa emekli ikramiyesi alınamıyor. Ayrıca, emekli aylığı bağlatıldıktan sonra hizmet borçlanması yapılamadığı da unutulmamalıdır.
Yurt Dışında Yaşayan Türk Vatandaşları İçin Emeklilik Süreci
Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları, Türkiye'deki eksik prim günlerini tamamlamak için isteğe bağlı sigorta yaptırabilirler, ancak bunun için Türkiye'de ikamet etmeleri gerekmektedir. Yurt dışında çalışmaya devam ederken isteğe bağlı sigorta yaptırma imkanı bulunmuyor.
EYT düzenlemesinden yararlanarak emekli olanlar, yurt içinde veya yurt dışında çalışmaya devam edebilirler. Ancak, yurt dışı borçlanması yoluyla emekli olanlar için çalışma yasağı uygulanmaktadır. Bu nedenle, yurt dışında çalışan vatandaşların emeklilik planlarını dikkatli bir şekilde yapmaları önem taşıyor.
3600 günle emekli olmak isteyenler için, Türkiye'de en az 806 gün SSK'ya tabi çalışma ve kalan süreyi isteğe bağlı veya SSK statüsünde çalışarak tamamlama zorunluluğu bulunuyor. Bu süreç, yurt dışında yaşayan vatandaşlar için ekstra planlama gerektiriyor.
