Türkiye'nin enerji arz güvenliğinde önemli rol oynayacak yeni nükleer santral yatırımları için planlanan vergi avantajlarının toplam büyüklüğü 600 milyar lirayı aşabilecek. Akkuyu ölçeğinde yaklaşık 25 milyar dolarlık bir santral yatırımı esas alınarak yapılan hesaplamalara göre, tek bir santral için teşvik tutarının 130-150 milyar lira seviyesinde olması bekleniyor.
Üç Santral İçin Toplam Teşvik 390-450 Milyar Lira
Aynı hesaplama ikinci ve üçüncü santraller için de yapıldığında, üç yatırımın toplam teşvik tutarı 390-450 milyar liraya ulaşıyor. Bu tutara diğer teşvik ve avantajların da eklenmesiyle toplam büyüklüğün 600 milyar lirayı aşabileceği öngörülüyor.
Teşviklerin en büyük kısmını inşaat işleri ile makine ve teçhizat alımlarında uygulanacak KDV istisnası ve iadeleri oluşturuyor. Tek bir santral için bu kalemin yaklaşık 125-140 milyar liralık teşvik tutarına karşılık gelmesi bekleniyor.
Diğer Teşvik Kalemleri ve Yıllara Yayılım
Yatırım kapsamında sözleşme ve belgelerde uygulanacak damga vergisi istisnasının 2-5 milyar lira, kurumlar vergisine ilişkin finansman avantajının ise yaklaşık 2-5 milyar lira düzeyinde olacağı hesaplanıyor. Böylece KDV istisnası ve iadeleri belirleyici kalem olurken, damga vergisi istisnası ile kurumlar vergisine ilişkin finansman avantajının toplam teşvik içindeki payının daha sınırlı kalması bekleniyor.
Teşviklerin yatırımların yıllara yayılmasıyla kademeli olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Tek bir santral için yapılan 10 yıllık projeksiyonda ilk yıl teşvik tutarının 10-12 milyar lira olması, üçüncü, dördüncü ve beşinci yıllarda ise yıllık 20-22 milyar liraya çıkması öngörülüyor. Onuncu yılda tahmini tutarın 2-3 milyar liraya gerilemesi beklenirken, ikinci ve üçüncü santraller için yapılan hesaplamada iki yatırımın toplam teşvik tutarı 260-300 milyar lira olarak hesaplanıyor.
Toplam Teşvik Büyüklüğü ve Beklentiler
Tek santral için 130-150 milyar lira olarak öngörülen tutarın ikinci ve üçüncü santraller için de aynı ölçekte gerçekleşmesi halinde, üç yatırımın toplam teşvik büyüklüğü 390-450 milyar liraya ulaşacak. Bu tutara diğer teşvik ve avantajların da eklenmesiyle toplam büyüklüğün 600 milyar lirayı aşabileceği öngörülüyor. Hesaplamalarda KDV istisnası ve iadeleri belirleyici kalem olurken, damga vergisi istisnası ile kurumlar vergisine ilişkin finansman avantajının toplam teşvik içindeki payının daha sınırlı kalması bekleniyor.
