Ramazan Ayında Çalışma Hayatı ve Emekli İkramiyesi Gündemi
Perşembe günü başlayacak olan Ramazan ayı ile birlikte, çalışma hayatında bir dizi önemli konu gündeme geliyor. Oruç tutan çalışanların hakları, işverenlerin sorumlulukları ve emekli bayram ikramiyesi beklentileri, bu dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
Yıllık İzin Kullanımı ve Dinlenme Araları
En az bir yıl çalışmış her işçi, yıllık ücretli izne hak kazanır. Mevzuatta, yıllık ücretli izinlerin Ramazan ayında kullanılamayacağına dair herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır. Dolayısıyla, yıllık ücretli izne hak kazanmış bir işçi, usulüne uygun şekilde talepte bulunarak Ramazan ayında da iznini kullanabilir. Ayrıca, işveren belirli koşullar altında işyerini kapatıp çalışanlarına toplu yıllık izin yaptırabilir.
Oruç tutan çalışanların dinlenme aralarına ilişkin olarak, mevzuattaki "ara dinlenme" düzenlemeleri geçerlidir. Buna göre, işçilere 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7.5 saate kadar süreli işlerde yarım saat, 7.5 saatten fazla süreli işlerde ise 1 saat ara dinlenmesi verilir. Ramazan ayı süresince, oruç tutan personelin çalışma sürelerinde, işçi ve işverenin aralarında anlaşmaları suretiyle değişiklik yapılması mümkün olabilir.
Yemek Ücretleri ve İftar Düzenlemeleri
İşyerinde yemek hizmetinin yemek ücreti veya yemek kartı şeklinde uygulanması durumunda, oruç tutup tutulmadığına bakılmaksızın tüm işçilere bu hak tanınır. Ancak, işveren tarafından yemekhanede yemek hizmeti verilmesi halinde, oruç tutan ve yemek yemeyecek işçilere ayrıca yemek ücreti ödenmesi işverenin takdirindedir. İşverenin, Ramazan ayında oruç tutan işçilere yemek ücreti ödeme zorunluluğu bulunmamaktadır. Fakat, işyeri uygulaması daha önce oruç tutan işçilere yemek kartı veya ücreti verilmesi yönündeyse, bu uygulamanın devam ettirilmesi gerekmektedir.
Çalışanların, işverenin düzenlediği Ramazan iftarına katılma gibi bir sorumluluğu yoktur. Ancak, çalışan ve işveren aralarında anlaşarak, Ramazan ayında ara dinlenme ve yemek molasını iftar saati dikkate alarak düzenleyebilirler.
Kişisel Veriler ve Oruç Sorgulaması
Anayasaya göre, kimse dini inanç ve kanaatini açıklamaya zorlanamayacağı için, işveren işçiye oruçlu olup olmadığını soramaz. Çalışanın da bu soruyu cevaplaması zorunlu değildir. Ancak, işyerinde yemek hizmetleri, vardiya saatleri veya iş sağlığı ve güvenliğine yönelik düzenlemeler yapmak amacıyla, işveren işçiler hakkında bilgi edinebilir. Bir işçinin oruç tutması ile ilgili bilgi, kişisel veri niteliğinde olduğundan, işveren bu bilgiyi 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun olarak saklamak zorundadır.
Emekli Bayram İkramiyesi Beklentisi
Yaklaşık 17 milyon emekliyi ilgilendiren bayram ikramiyeleri konusunda geri sayım başlamış durumda. Mevcut 4 bin TL olan bayram ikramiyesinin 5 bin TL'ye çıkarılması hedeflenmektedir. Bu düzenlemenin bütçeye 150 milyar TL üzerinde etki oluşturacağı hesaplanırken, önümüzdeki hafta TBMM'ye sunulacak torba teklife eklenmesi planlanmaktadır.
Bayram ikramiyelerini alacak olanlar şunlardır:
- SGK'dan emekli aylığı, yaşlılık aylığı, vazife malullüğü aylığı, malullük aylığı, ölüm aylığı alanlar
- Sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm geliri alanlar
- Şehit yakınları, gaziler, muharip gaziler, güvenlik korucuları, şampiyon sporcular ve terörden zarar gören sivil vatandaşlar ile bu kişilerin hak sahipleri
Dul ve yetim maaşı alanlar, hisse oranına göre ikramiyeden yararlanacaktır. Eşten maaş alanlar yüzde 75, emekli olup veya çalışan olarak eşten maaş alanlar yüzde 50, yetimler ise yüzde 25 oranında ikramiyeye hak kazanacaktır.
Emekli bayram ikramiyeleri, emekli maaşlarının yattığı banka hesapları üzerinden ödenecektir. Bu yıl Ramazan ayı 19 Şubat Perşembe günü başlarken, Ramazan Bayramı 20-24 Mart tarihleri arasında olacaktır. Geçmiş uygulamalar dikkate alındığında, ilk bayram ikramiyesinin 9-14 Mart tarihleri arasında emeklilerin banka hesaplarına yatırılması beklenmektedir.
