Reel Kesim Güven Endeksi Nisan Ayında Geriledi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Nisan ayına ait İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) verilerini kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan verilere göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), bir önceki aya kıyasla 1,4 puanlık bir düşüş yaşayarak 98,6 seviyesinde gerçekleşti.
Endeksi Etkileyen Faktörler
Endeksi oluşturan anket sorularının detaylı analizi, bazı alanlarda iyileşme eğilimleri görülse de genel olarak olumsuz bir tablo ortaya koyuyor. Sabit sermaye yatırım harcamaları ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endekste artış yönünde etki gösterirken, diğer birçok kritik gösterge düşüşe katkıda bulundu.
Endekste azalışa neden olan başlıca faktörler şunlardır:
- Son üç aydaki toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler
- Genel gidişat hakkındaki görüşler
- Gelecek üç aydaki ihracat sipariş miktarı beklentileri
- Gelecek üç aydaki üretim hacmi tahminleri
- Mevcut mamul mal stoku seviyeleri
- Gelecek üç aydaki toplam istihdam beklentileri
Mevsimsellikten Arındırılmamış Endeks ve Diğer Göstergeler
Mevsimsellikten arındırılmamış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) ise bir önceki aya göre 0,4 puan azalarak 100,6 seviyesinde kaydedildi. Son üç aya yönelik değerlendirmelerde, üretim hacminde azalış bildirenlerin oranının düştüğü ve artış bildirenler lehine bir dönüşüm yaşandığı gözlemlendi. Ancak, iç piyasa ve ihracat sipariş miktarlarında azalış bildirenlerin lehine olan eğilimlerin bir önceki aya kıyasla zayıfladığı da dikkat çekti.
Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğu yönündeki değerlendirmelerde bir önceki aya göre bir zayıflama görülürken, mevcut mamul mal stoklarının mevsim normallerinin üzerinde olduğunu belirten işletmelerin oranında ise bir artış kaydedildi.
Gelecek Dönem Beklentileri
Gelecek üç aya yönelik beklentilerde karmaşık bir manzara hakim. Üretim hacmi ve ihracat sipariş miktarında artış bekleyenlerin lehine olan seyrin bir önceki aya göre zayıfladığı görülürken, iç piyasa sipariş miktarında artış bekleyenlerin lehine olan eğilim güçlendi. Gelecek üç aydaki istihdam ve gelecek on iki aydaki sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin artış yönlü beklentilerde ise olumlu bir güçlenme gözlemlendi.
Ortalama birim maliyetler konusunda, son üç ayda artış olduğunu bildirenlerin oranı bir önceki aya göre değişmezken, gelecek üç ayda artış olacağını bekleyenlerin lehine olan seyrin güçlendiği kaydedildi. Gelecek üç aydaki satış fiyatlarına ilişkin artış yönlü beklentilerde de benzer şekilde bir güçlenme dikkat çekti.
Enflasyon Beklentileri ve Üretim Kısıtları
Gelecek on iki aylık dönem sonu itibarıyla yıllık Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) beklentisi, bir önceki aya göre 0,8 puan artarak yüzde 31,9 seviyesine yükseldi. Bu durum, enflasyon baskılarının devam ettiğine işaret ediyor.
2026 yılı Nisan ayında gerçekleştirilen ankete katılan 1752 iş yerinden elde edilen verilere göre, işletmelerin yüzde 56,5'i üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını ifade etti. Ancak, yüzde 12,8'lik bir kesim talep yetersizliğini üretimlerini kısıtlayan en önemli faktör olarak belirtti. Diğer kısıtlayıcı faktörler ise şu şekilde sıralandı:
- Hammadde ve ekipman yetersizliği
- Mali imkansızlıklar
- İşgücü yetersizliği
- Diğer çeşitli faktörler
İçinde bulundukları sanayi dalındaki genel gidişat konusunda, bir önceki aya kıyasla daha kötümser olduğunu belirten işletmelerin oranında da bir artış gözlemlendi. Bu durum, reel kesimdeki güven kaybının derinleştiğine dair endişeleri artırıyor.
