Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikler, reklamcılık sektöründe önemli yenilikler getiriyor. 1 Ağustos 2026'dan itibaren yürürlüğe girecek düzenleme ile çocuklara yönelik profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklanırken, influencerlar paylaşımlarında 'reklam' veya 'tanıtım' ibaresi kullanmak zorunda olacak.
Çocuklara Hedefli Reklam Yasağı
Yeni düzenleme kapsamında, tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına yeni kurallar getirildi. Reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmak şartıyla bu tür reklamları yapabilecek. Ancak çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması kesin olarak yasaklandı.
Influencerlara 'Reklam' ve 'Tanıtım' Zorunluluğu
Influencerlar tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirildi. Bu sayede tüketicilerin influencer paylaşımlarının ticari amaç taşıyıp taşımadığını net bir şekilde görmesi amaçlanıyor.
İndirimli Satış Reklamlarında Yeni Kural
İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecek. Bu düzenleme ile tüketicilerin yanıltıcı indirimlerden korunması hedefleniyor. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak. Ayrıca tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak.
Yasa Dışı Şans Oyunları Reklamına Yasak
Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alındı. Bu adım, özellikle internet üzerinden yayılan yasa dışı şans oyunlarının reklamlarının önüne geçmeyi amaçlıyor.
Yapay Zeka Reklamlarına Standart
Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutuldu. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklandı.
Tüketici Şikayetlerinde Süre Kısaldı
Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak. Bu değişiklik, tüketici şikayetlerinin daha hızlı bir şekilde kamuoyuna duyurulmasını sağlayacak.
Diğer Düzenlemeler
Çevresel beyan içeren reklamlarda 'çevre dostu' gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı. Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması da yasaklandı. Ayrıca ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm yönetmeliğe eklendi.
