Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, kredi büyümesindeki dalgalanmaları yönetmek için büyüme sınırlarını kullandıklarını belirtti. TBB'nin 69. Genel Kurul Toplantısı'nda konuşan Karahan, fiyat istikrarını ve finansal istikrarı korumak için tüm politika araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceklerini ifade etti.
Karahan: Dezenflasyon Sürecinin En Önemli Aktörlerinden Biri Bankacılık Sektörü
Karahan, bankacılık sektörünün uygulanmakta olan dezenflasyon sürecinin en önemli aktörlerinden biri olduğunu söyledi. Küresel ekonominin jeopolitik gelişmeler ve artan belirsizliklerle karşı karşıya olduğunu belirten Karahan, enerji piyasalarındaki dalgalanmaların küresel enflasyon görünümünü ve finansal koşulları etkilediğini ifade etti. Enerji fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının Türkiye'de de enflasyon ve dış denge üzerinde hissedildiğini kaydetti.
Güçlü Rezerv Tamponları ve Dengeli Makroekonomik Görünüm
Karahan, bugün gelinen noktada dezenflasyon sürecinin başlangıcına kıyasla daha etkili politika araçlarına, daha sağlam rezerv tamponlarına ve daha dengeli bir makroekonomik görünüme sahip olduklarını vurguladı. Doğru politika adımları atıldığı sürece jeopolitik gelişmelerin dezenflasyon sürecini tersine çevirmeyeceğini ancak hızını ve kısa vadeli görünümünü etkileyebileceğini belirtti. Sıkı para politikası duruşunun kararlılıkla sürdürüldüğünü ve önümüzdeki dönemde enflasyon görünümünü etkileyen tüm unsurların dikkatle değerlendirileceğini söyledi.
Jeopolitik Gelişmelere Karşı Proaktif Adımlar
Jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki etkilerini sınırlamak amacıyla diğer kurumlarla eşgüdüm içinde proaktif adımlar attıklarını bildiren Karahan, maliye politikası tarafında eşel mobil uygulamasının petrol fiyatlarının enflasyona etkisini sınırlandırdığını dile getirdi. TCMB olarak üst banttan fonlama, NDF işlemleri ve likidite senedi uygulaması gibi araçlarla finansal koşulları sıkılaştırdıklarını belirten Karahan, 2025'in son çeyreğinden itibaren hızlanan kredi büyümelerine yönelik bir dizi sıkılaştırıcı adım attıklarını kaydetti.
Enflasyonun Ana Eğiliminde Nisan Ayında Artış
Karahan, enerji fiyatlarındaki hızlı artış ve dolaylı etkileri sebebiyle enflasyonun ana eğiliminde nisan ayında bir artış gerçekleştiğini, ancak mayıs ayında bir miktar gerilediğini ifade etti. Bu gerilemede eşel mobil uygulaması ve atılan adımların etkili olduğunu söyledi. 2026'da daha belirgin hale gelen iç talepteki dengelenmenin önümüzdeki dönemde dezenflasyon sürecine destek vermeye devam edeceğini değerlendirdiklerini belirtti.
Cari İşlemler Dengesinde İyileşme
Sıkı para politikası duruşuyla 2024'ten itibaren cari işlemler dengesinde belirgin bir iyileşme sağlandığını hatırlatan Karahan, küresel belirsizliklerin arttığı bu dönemde cari denge görünümünün makrofinansal istikrar açısından daha önemli hale geldiğini vurguladı. Nisan ve mayıs aylarındaki verilerin dış ticaret görünümünün enerji fiyatlarındaki artışa rağmen olumlu kalmaya devam ettiğini ima ettiğini söyledi. Mevcut tahminlerin cari açığın milli gelire oranının yıl sonunda tarihsel ortalamasının altında kalacağını gösterdiğini ifade etti.
Makroihtiyati Araçların Rolü
Karahan, mevcut para politikası çerçevesinin bankacılık sektörü için en önemli bileşenlerinden birinin makroihtiyati uygulamalar olduğunu vurguladı. Makroihtiyati düzenlemeleri sıkı para politikası duruşunu destekleyici bir araç olarak aktif bir şekilde kullandıklarını belirtti. KKM ile menkul kıymet tesisi düzenlemelerini uygulamadan kaldırdıklarını ve zorunlu karşılık maliyetlerini önemli ölçüde düşürdüklerini kaydetti. TL mevduat payı, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati araç setini sıkı parasal duruşu desteklemek üzere uygulamaya devam ettiklerini ifade etti.
Kredi Büyümesinde Dengelenme
Karahan, 2025'in ikinci yarısından itibaren belirgin şekilde hızlanan kredi büyümesinin son dönemde alınan tedbirlerin etkisiyle daha dengeli bir patikaya yöneldiğini aktardı. Toplam kredi büyümesinin yüzde 35'li seviyelerden yüzde 26'ya gerilerken, TL ticari ve bireysel kredi büyümelerinin yüzde 50'li seviyelerden yüzde 40'ın altına indiği bilgisini verdi. Bireysel kredilerde kompozisyonun daha dengeli hale geldiğini, ihtiyaç kredisi ve kredi kartı büyümeleri yavaşlarken konut kredilerinin payının arttığını söyledi.
TL Mevduat Payı ve Finansal Piyasalar
Türk lirası mevduat tarafında olumlu bir görünüm olduğunu belirten Karahan, küresel belirsizliklerin ve kıymetli maden fiyatlarındaki oynaklığın arttığı dönemlerde dahi yurt içi yerleşiklerin Türk lirası tercihinin büyük ölçüde korunduğunu ifade etti. Nisandan itibaren TL mevduat payının yeniden yüzde 60'ın üzerine yükseldiğini kaydetti. Finansal piyasalar açısından küresel oynaklığın arttığı dönemlerde piyasaların sağlıklı işleyişinin devam ettiğini vurgulayan Karahan, yurt dışı finansman tarafında olumlu görünümün devam ettiğini ve uzun vadeli dış kaynak girişlerinin bankacılık sektörünün dayanıklılığını teyit ettiğini söyledi.
Dezenflasyon Sürecinin Devamı İçin Gerekli Koşullar Korunuyor
Karahan, son dönemde yaşanan jeopolitik gelişmelerin küresel ekonomi ve finansal piyasalar açısından önemli belirsizliklere neden olduğunu ancak sahip oldukları politika araçları, güçlü rezerv pozisyonu ve makroekonomik dengelenme sayesinde dezenflasyon sürecinin devamı için gerekli koşulların korunduğunu değerlendirdiklerini ifade etti. Merkez Bankası olarak fiyat istikrarını ve finansal istikrarı koruyacak şekilde tüm politika araçlarını kararlılıkla kullanmaya devam edeceklerini vurguladı.
Bankacılık Sektörü ve Enflasyon İlişkisi
Karahan, güçlü bankacılık sektörü ile düşük ve istikrarlı enflasyonun birbirini besleyen iki unsur olduğunu belirtti. Kalıcı fiyat istikrarının daha yüksek tasarruf oranları, daha derin ve etkin bir finansal sistem, uzun vadeli dış finansman imkanları ve sürdürülebilir bir büyüme zemini anlamına geldiğini ifade etti. Son yıllarda farklı kaynaklardan gelen şoklara rağmen bankacılık sektörünün güçlü sermaye yapısı, yüksek likiditesi ve sağlam bilançosu ile dayanıklılığını ortaya koyduğunu söyledi. Dezenflasyon sürecinin başarıya ulaşmasıyla birlikte bankacılık sektörünün ülkenin büyüme potansiyeline ve finansal derinleşmesine daha güçlü katkılar sunacağına inandığını belirterek, önümüzdeki dönemde bankacılık sektörü temsilcileriyle yakın diyalog içinde çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.
