TCMB Zorunlu Karşılık Oranlarında Yeni Düzenlemeye Gitti
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasını daha etkin hale getirmek amacıyla önemli bir adım attı. Banka, makroihtiyati çerçevede yeni düzenlemeler yaparak zorunlu karşılık oranlarında artışa gitti. Bu karar, özellikle yurt dışı kaynaklı Türk Lirası borçlar ile belirli mevduat ve yükümlülük kalemlerini kapsıyor.
TL Borçlarda Zorunlu Karşılık Oranları Yükseltildi
TCMB'den yapılan resmi açıklamaya göre, yurt dışından temin edilen ve vadesi bir yıla kadar olan Türk Lirası borçlara uygulanan zorunlu karşılık oranları 2 puan artırıldı. Bu kapsamda, Türk lirası cinsinden yapılan yurt dışı repo işlemlerinden elde edilen fonlar ile yurt dışından kullanılan kredilerde zorunlu karşılık oranları şu şekilde belirlendi:
- Bir aya kadar vadelerde oran yüzde 20'ye yükseltildi.
- Üç aya kadar vadelerde oran yüzde 16'ya çıkarıldı.
- Bir yıla kadar vadelerde ise oran yüzde 14 olarak uygulanacak.
Ayrıca, bir yıla kadar vadeli yurt dışı bankalar mevduatı veya katılım fonu ile yurt dışı merkezlere olan yükümlülükler için de zorunlu karşılık oranı yüzde 14 olarak tespit edildi.
Resmi Gazete'de Yayımlandı ve Yürürlüğe Girdi
TCMB tarafından hazırlanan "Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ (Sayı: 2013/15)'te Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ", 24 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ kapsamında, altı aya kadar vadeli kur ve fiyat koruma destekli hesaplarda zorunlu karşılık oranı yüzde 40'a çıkarıldı. Bir yıla kadar vadeli ile bir yıl ve daha uzun vadeli kur veya fiyat koruma destekli hesaplarda ise bu oran yüzde 22 olarak belirlendi.
TÜFE, ÜFE ve TLREF endekslerine bağlı değişken faizli hesaplar için zorunlu karşılık oranı yüzde 10 olarak açıklandı. Bankaların diğer yükümlülüklerine ilişkin oranlar da yeniden düzenlendi. Buna göre:
- Yurt dışı bankalar mevduatı veya katılım fonu dahil olmak üzere bir yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerde oran yüzde 8.
- Üç yıla kadar vadeli yükümlülüklerde oran yüzde 5,5.
- Üç yıldan uzun vadeli yükümlülüklerde ise oran yüzde 3 olarak belirlendi.
Bankacılık Sektörüne Yönelik Ek Düzenlemeler
Tebliğde ayrıca, kalkınma ve yatırım bankalarının bir yıldan uzun vadeli ihraç ettiği menkul kıymetler için zorunlu karşılık oranının yüzde 0 olarak uygulanacağı ifade edildi. Bankaların yurt dışı repo işlemlerinden sağladığı fonlar ve yurt dışından kullandığı kredilerde ise zorunlu karşılık oranı bir aya kadar vadede yüzde 20, üç aya kadar vadede yüzde 14 olarak tespit edildi.
Bunun yanı sıra, bankaların vadesiz yurt dışı bankalar mevduatı veya katılım fonlarından ana ortaklıklarına ait olanlar için zorunlu karşılık oranı yüzde 0 olarak açıklandı. Düzenleme, yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girerken, tebliğ hükümlerinin TCMB Başkanı tarafından yürütüleceği bildirildi.
Bu adımlar, finansal sistemdeki riskleri azaltmayı ve ekonomik istikrarı desteklemeyi hedefliyor. TCMB'nin bu hamlesi, piyasalarda dikkatle takip ediliyor ve uzmanlar tarafından değerlendiriliyor.
