Ticaret Bakanlığı, bu yılın ilk yarısında dış ticaret işlemlerine yönelik sonradan ve ikincil kontrol denetimleri sonucunda toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenledi. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, geçmiş dönemlerdeki gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunun kontrolünün hız kesmeden sürdüğü belirtildi.
Son 2,5 yılda 28,7 milyar lira ceza
Açıklamada, sonradan kontrol firma denetimleri ve ikincil kontrol beyanname incelemeleri kapsamında son 2,5 yılda 28,7 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği vurgulandı. Bu kapsamda usulsüz gümrük ve dış ticaret işlemlerine izin verilmediği ifade edildi. Verilen kararlara ilişkin açıklamada, "Söz konusu kontroller sonucunda, 2024 yılında 5,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,3 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere, 2023'e göre yüzde 98 artışla toplam 6,8 milyar lira, 2025'te 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere bir önceki yıla kıyasla yüzde 100 yükselişle 13,6 milyar lira, bu yılın ilk 6 ayında ise 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere geçen yıla göre yüzde 43 artışla toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi." denildi.
İleri veri analitiği ile risk tespiti
Çalışmaların Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütüldüğü belirtilen açıklamada, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi içinden riskli olanların tespiti için yetişmiş insan kaynağının yanı sıra Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi ileri veri analitiği tekniklerinin kullanıldığı bildirildi. Tespit edilen riskli firmalar Bakanlık müfettişlerince sonradan kontrol denetimine alınırken, şüpheli gümrük beyannameleri 18 bölge müdürlüğünün kontrol şubeleri tarafından ikincil kontrol incelemesine tabi tutuluyor.
Denetimler sürecek
Açıklamada, "Gümrük ve dış ticaret işlemlerinin kurallara uygun gerçekleştirilmesi ve vergi gelirleri üzerindeki kayıp kaçağın en aza indirilmesi amacıyla yürütülen söz konusu kontroller, önümüzdeki dönemlerde de en etkin şekilde uygulanmaya devam edecektir." ifadesine yer verildi.
