TÜİK 2025 Büyüme Verilerini Açıkladı: Ekonomi 22 Çeyredir Büyüyor, Kişi Başı Gelir Rekor Kırdı
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye ekonomisi geçen yıl yüzde 3,6 oranında büyüme kaydetti. 2025'in son çeyreğinde ise büyüme oranı yüzde 3,4 olarak gerçekleşti. Bu performansla birlikte ülke ekonomisi, büyüme trendini kesintisiz olarak 22 çeyreğe taşımayı başardı.
GSYH ve Kişi Başı Gelirde Tarihi Rakamlar
Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla hesaplanan GSYH, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 41,3 artış göstererek 63 trilyon 20 milyar 906 milyon liraya (1,6 trilyon dolar) ulaştı. Aynı dönemde kişi başına düşen milli gelir ise cari fiyatlarla 712 bin 200 liraya (18 bin 40 dolar) yükselerek tarihi bir rekor kırdı.
Türkiye, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) içinde yüzde 3,6'lık 2025 yılı büyüme oranıyla Polonya ile birlikte üçüncülüğü paylaştı. Büyüme verisi açıklanan G20 ülkeleri arasında ise ilk 5 ekonomi arasında yer almayı başardı.
Sektörel Performans: İnşaat Coştu, Tarım Daraldı
GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2025'te bir önceki yıla göre sektörel katma değerlerde önemli değişimler yaşandı:
- İnşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 10,8 arttı.
- Bilgi ve iletişim sektörü yüzde 8 büyüdü.
- Ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 6,9 yükseldi.
- Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 4,6 artış gösterdi.
Diğer yandan, tarım sektöründe katma değer önce don felaketi ve ardından yaşanan aşırı kuraklığın etkisiyle yüzde 8,8 oranında azaldı. Sanayi sektörü yüzde 2,9, gayrimenkul sektörü yüzde 2,7 büyürken, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmetler yüzde 1'lik artış kaydetti.
Tüketim ve Bütçe Verileri
Hane halkı nihai tüketim harcamaları, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 4,1 artarak GSYH içindeki payını yüzde 54,4'e çıkardı. Geçen yılın dördüncü çeyreğinde bu harcamalar yüzde 5,2'lik yükseliş gösterdi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0,9 düşerken, gayrisafi sabit sermaye oluşumunda yüzde 5,4'lük bir artış hesaplandı.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, büyüme verilerini değerlendirirken 2025 yılında bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 2,9 olarak gerçekleştiğini belirtti. Bu rakam, Orta Vadeli Program (OVP) öngörüsü olan yüzde 3,6'nın oldukça altında kaldı.
Yetkililerden Değerlendirmeler
Cevdet Yılmaz, "Son yıllardaki sürdürülebilir yüksek büyüme oranlarıyla, dünyanın en büyük 16'ncı ekonomisi olmayı ve yüksek gelirli ülkeler konumuna yükselmeyi öngörüyoruz" ifadelerini kullandı. Yılmaz, Türkiye ekonomisinin güçlü üretim kapasitesi ve çeşitlenmiş ihracat yapısı sayesinde dış koşullardaki dalgalanmalara rağmen dayanıklılığını koruduğunu vurguladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin kalıcı refah artışı hedefi için kritik eşik olan yüksek gelirli ülkeler grubuna 2025 yılında dahil olduğunu öngördüklerini bildirdi. Şimşek, tarımda don ve kuraklığın etkilerinin yılın son çeyreğinde de devam ettiğini, ancak diğer sektörlerde üretim artışının sürdüğünü belirtti.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise ekonominin OVP'de yer alan yüzde 3,3'lük hedefin üzerinde güçlü bir performans gösterdiğinin altını çizdi. Bolat, "Üretimde rekabet gücünü artırmaya yönelik yapısal reformlarla birlikte ekonominin potansiyel büyümesini yukarı taşıyacağız" dedi. Geçen yıl büyümeye en yüksek katkının yüzde 2,8 ile özel tüketimden geldiğini kaydeden Bolat, verilerin küresel ölçekte zorlu koşulların sürdüğü bir dönemde ekonominin dayanıklılığını teyit ettiğini ifade etti.
