Türkiye ekonomisi, yüksek faiz, kronikleşen enflasyon ve yavaşlayan üretim çarkları nedeniyle sıkışmış durumda. Klasik tedbirler yerine radikal adımlar atılması gerektiği belirtiliyor. Yeni Şafak'ın son 3 yıllık analizleri ve saha araştırmaları doğrultusunda sunulan 6 maddelik reform reçetesi, finansal egemenliği pekiştirmeyi, milli paraya itibar kazandırmayı ve reel sektörü canlandırmayı hedefliyor.
Bireysel Döviz Kazançlarından Vergi Alınması
Reformun en kritik ayağı, piyasalardaki spekülasyonu bitirmek için bireysel döviz alım-satım işlemlerine vergi uygulanması. Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre, 2025 yılında elde edilen kazançlara yönelik yaklaşık 5,5 milyon vergi beyannamesi verildi. Hazır Beyan Sistemi üzerinden 2 milyon 558 bin mükellef beyannamede bulundu, 1 trilyon 458 milyar lira matrah beyan edildi ve 446 milyar lira vergi hesaplandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı, 401 bin mükellefin ilk defa beyanname verdiğini açıklayarak rekor kırıldığını duyurdu. Ancak döviz geliri elde eden bireylerin ne kadarının kazancını beyan ettiği bilgisi paylaşılmadı. Türkiye'deki yaklaşık 2 milyon 200 bin şirket her yıl döviz gelirinin vergisini öderken, bireysel döviz yatırımcılarının vergiden muaf tutulması eleştiriliyor.
Faiz Gelirinde Stopaj Oranı Yüzde 30'a Çıkarılmalı
Bugün bir esnaf kazancının yüzde 25'ini vergi olarak öderken, bankaya para yatıranların faiz gelirinden yüzde 10-17 arası stopaj alınması adaletsizlik yaratıyor. Bu durum sermayenin üretimden kaçarak faiz gelirine yönelmesine neden oluyor. Geçen yıl devlet, merkezi yönetim bütçesinden faiz giderlerine yaklaşık 60 milyar dolar (2 trilyon 54,4 milyar TL) ödedi. Faiz gelirlerinden alınan stopaj oranı yüzde 30'a çıkarılırsa, paranın üretime yönelmesi ve kamuya yılda en az 10 milyar dolar ek gelir sağlanması bekleniyor.
Akaryakıtta ÖTV Sıfırlansın, KDV Düşürülsün
Enflasyonla mücadelede en büyük engellerden biri akaryakıt fiyatları. Akaryakıttaki vergi yükü yüzde 45 seviyesine yaklaştı. Çözüm için ÖTV'nin sıfırlanması ve KDV'nin yüzde 20'den yüzde 10'a düşürülmesi öneriliyor. Uzmanlara göre lojistik maliyetlerinin azalmasıyla enflasyon hızla gerileyecek ve üreticinin yükü hafifleyecek.
Asya'dan İthalata Yüzde 40 Ek Tarife Duvarı
Türkiye, Çin, Güney Kore, Japonya ve Hindistan ile dış ticarette büyük açık veriyor. Son bir yılda bu dört ülkeyle 80 milyar dolarlık ticaret hacminin 75 milyar doları ithalat, 5 milyar doları ihracat oldu. Yıllık dış ticaret açığı 70 milyar dolara ulaşıyor. Asya'dan ithalata yüzde 40 ek gümrük vergisi getirilmesi halinde Hazine'ye yılda yaklaşık 16 milyar dolar gelir sağlanması öngörülüyor.
Gıda Enflasyonuna Cumhur Reyonu ile Neşter
55 bini aşkın zincir markette temel gıda ürünlerini uygun fiyatla sunmak için "Cumhur Reyonu" projesi öneriliyor. Her market şubesinin yüzde 10-15'lik bölümünde devletin sabit fiyatlı ürünler satması, maliyetine yakın fiyatlarla sembolik kâr elde edilmesi planlanıyor. Taşrada kurulacak Cumhur Depoları ile bakkal ve pazarcılara da uygun fiyatlı ürün tedariki sağlanacak. Eczanelerdeki sabit ilaç sistemine benzer bu modelin fiyat istikrarı sağlayacağı belirtiliyor.
Reform Setiyle Makroekonomik Denge ve Sürdürülebilir Büyüme
Türk Lirası'nın yapısal reformlarla desteklenmesi durumunda döviz kurlarındaki spekülatif hareketlerin son bulacağı vurgulanıyor. Düzenlemelerle yüksek faiz, kronik enflasyon ve kur sarmalının kırılması bekleniyor. Öngörülebilir ve düşük faiz ortamının sanayicinin finansmana erişimini kolaylaştıracağı, üretimi artıracağı ve enflasyon baskısını hafifleteceği değerlendiriliyor. Koordineli makro ihtiyati politika setiyle Türkiye'nin potansiyel büyüme oranının üzerine çıkması, sanayi yatırımları, istihdam ve net ihracatta iyileşme bekleniyor.
