Trump'tan Yeni Gümrük Vergisi Kararı: İlaçlara %100, Metallerin Hesaplama Yöntemi Değişti
ABD Başkanı Donald Trump, ekonomi ve ticaret politikalarında önemli bir adım atarak, bazı ithal patentli ilaçlara yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanmasını ve çelik, alüminyum ile bakır gibi metallere yönelik mevcut vergilerin hesaplama yönteminde köklü değişiklikler öngören kararları imzaladı. Bu hamleler, Amerikan ulusal güvenliği ve halk sağlığının desteklenmesi amacıyla 1962 tarihli Ticari Genişleme Yasası'nın 232. maddesi uyarınca hayata geçirildi.
Patentli İlaçlara Getirilen Yüksek Vergiler ve İstisnalar
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamaya göre, ABD'de üretilmeyen ve ülkede üretim yatırımı bulunmayan şirketlere ait patentli ilaçlar ve bileşenleri yüzde 100 gümrük vergisine tabi tutulacak. Ancak, bu tarife oranı ABD'de üretim tesisi kurma taahhüdünde bulunan şirketler için yüzde 20 olarak uygulanacak. Fakat bu oranın 2030 yılında tekrar yüzde 100'e çıkarılacağı belirtildi.
Hem ABD'de üretim yapan hem de hükümetle "En Çok Kayrılan Ülke" fiyatlandırma anlaşması imzalayan şirketlerden ise 20 Ocak 2029'a kadar gümrük vergisi alınmayacak. Ayrıca, yapılan ikili ticaret anlaşmaları çerçevesinde Avrupa Birliği, Japonya, Güney Kore, İsviçre ve Lihtenştayn'dan ithal edilen ilaçlara uygulanacak gümrük vergisi oranı yüzde 15 olarak belirlendi.
Birleşik Krallık menşeli ilaçlara ise ayrı bir anlaşma doğrultusunda, İngiliz ilaç şirketlerinin ABD'nin fiyatlandırma ve üretim şartlarını kabul etmesi şartıyla 19 Ocak 2029'a kadar gümrük vergisi uygulanmayacak. Söz konusu tarifeler, Novartis ve Novo Nordisk gibi belirli büyük şirketler için 31 Temmuz'da, diğer şirketler için ise 29 Eylül'de yürürlüğe girecek.
Çelik, Alüminyum ve Bakır Tarifelerinde Hesaplama Değişikliği
Trump aynı zamanda, çelik, alüminyum ve bakır ithalatına 232. madde kapsamında uygulanacak tarifelere ilişkin bir bildiri daha imzaladı. Buna göre, söz konusu metallere yönelik tarifeler, yapay olarak düşük tutulmuş yabancı fiyatlar yerine, ithal edilen ürünlerin tam değeri üzerinden hesaplanacak. Ayrıca işlenmiş veya türev metal ürünlere yönelik tarifeler için sistem basitleştirildi.
Ham çelik, alüminyum ve bakır tarifeleri yüzde 50 seviyesinde korunurken, bu metaller kullanılarak üretilen türev ürünler üzerindeki gümrük vergileri, ürünün içeriğine göre belirlenecek. Büyük ölçüde çelik, alüminyum veya bakırdan üretilmiş türev ürünler için tam değerleri üzerinden yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödenecek.
Belirli metal yoğunluklu endüstriyel ekipmanlar ve elektrik şebekesi ekipmanları için tarife oranı 2027 sonuna kadar yüzde 15 olacak. Yurt dışında üretilen ancak tamamen Amerikan çeliği, alüminyumu ve bakırı kullanılarak imal edilen ürünler, yüzde 10 oranındaki daha düşük gümrük vergilerine tabi tutulacak. İçeriğinde yüzde 15 veya daha az oranda çelik, alüminyum ya da bakır bulunan ürünler ise 232. madde kapsamındaki metal tarifelerinden muaf olacak.
Bu kararlar, küresel ticaret dengelerini etkileyecek önemli adımlar olarak değerlendiriliyor ve uluslararası piyasalarda yankı uyandırması bekleniyor.
