Varlık Barışında Kademeli Vergi Sistemi
Varlık barışını içeren kanunun yürürlüğe girmesinin ardından uygulama detayları netleşti. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın hazırladığı taslağa göre, yurtdışından getirilen para veya altının iç borçlanma senedi ve kira sertifikası gibi yatırım araçlarında tutulma süresine bağlı olarak kademeli vergi uygulanacak.
Kademeli Vergi Oranları
Kademeli vergi oranları şu şekilde belirlendi:
- 5 yıl için yüzde 0 (vergi yok)
- 4 yıl için yüzde 1
- 3 yıl için yüzde 2
- 2 yıl için yüzde 3
- 1 yıl için yüzde 4
Bildirim Süreci
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın tebliğ taslağına göre, kişi ve şirketler yurtdışında bulunan TL, döviz ve altın gibi varlıklarını bir form eşliğinde 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bankalara ve SPK'dan yetkili aracı kurumlara bildirecek. Birden fazla bildirim yapılabilirken, bildirimler vekiller ve kanuni temsilciler tarafından da gerçekleştirilebilecek. Bildirilen varlıklarla ilgili herhangi bir belge istenmeyecek. Bankalar, bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 oranında peşin tahsil edecekleri vergiyi beyan edecek.
Taahhüt ve Vergi Hesaplaması
Örneğin, 10 milyon liralık döviz bildiren bir kişi, parasını 2 yıllık vadeli hesapta tutacağına dair taahhüt verirse 300 bin TL vergi ödeyecek. Bu taahhütnameler için damga vergisi alınmayacak. 1 Ocak 2027'den 31 Temmuz 2027'ye kadar yapılan bildirimlerde belirlenen vergi oranlarına yarım puan artırım uygulanacak, erken bildirim yapan avantaj sağlayacak. İlk bildirimden sonra 6 ay içinde yeni varlıklarla bildirim güncellenebilecek.
Fiziki Getirme ve Yurtiçi Bildirim
Yurtdışındaki varlıkların Türkiye'ye fiziki olarak getirilmesi sırasında gümrük idaresine, kaynağın banka veya aracı kurumlara bildirildiğine dair belge sunulacak. Bildirilen varlıkların iki ay içinde banka veya aracı kurumlara yatırılmaması halinde varlık barışı kapsamındaki vergi incelemesi istisnası hakkı kaybolacak. Yurtiçinde defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz gibi gelirler bankalara veya aracı kurumlara bildirilecek ve yüzde 5 vergi kesilecek. Ödenen vergiler gider yazılamayacak ve başka bir vergiden mahsup edilemeyecek. Taahhütlere uyulmaması durumunda zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler için vergi ziyaı cezası uygulanmayacak.
İstisna Belgesi ve Uzman Görüşü
Yurtdışından elde edilen kazançlara 20 yıl gelir vergisi istisnası tanıyan madde için son 3 takvim yılında Türkiye'de ikametgah ve vergi mükellefiyeti bulunmama şartı aranacak. Örneğin, önümüzdeki ay yurtdışından gelerek Türkiye'ye yerleşen bir kişi, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Türkiye'de vergi mükellefi ve ikametgahı olmadığını kanıtlarsa vergi istisnası belgesi alacak.
Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, varlık barışı düzenlemesi hakkında şunları söyledi: "Son 20 yılda sekizinci kez Varlık Barışı düzenlemesi yapılıyor. Burada yurtiçi veya yurtdışında bulunan döviz, altın, hisse senedi gibi kayıt dışı varlıkların ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Bu tür düzenlemeler sadece bizde değil, başka ülkelerde de yapılıyor. Düzenleme, bu varlıklara vergilendirmeme garantisi veriyor. Yani, şartları yerine getirenlere bildirilen varlıklar nedeniyle vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacağı belirtiliyor. Beyan edilen tutarların vergi incelemelerinde matrah farklarında dikkate alınması önemli. Tam olmasa da, yararlananlara sağlanan bir kasko sigortası niteliğinde."
