Yüksek Faiz Politikası Üretimi ve İstihdamı Vuruyor: Ekonomik Büyümenin Önündeki Engel

Yüksek Faiz Ekonomiyi Darboğaza Sürüklüyor

Üretim ve arz odaklı politikaların ön plana çıktığı mevcut dönemde, yüksek faiz oranlarıyla enflasyonun daha fazla kontrol altına alınamayacağı netleşti. Daha fazla yatırım, istihdam, üretim ve ihracat gerçekleştirmek isteyen sanayiciler, yüksek faizin ağır yükü altında ezilmeye devam ediyor. Pandemi sürecinde olduğu gibi, savaşın ortaya çıkardığı fırsatları değerlendirmek isteyen Türkiye'deki üreticiler, finansman maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle bankaların kapısını çalamaz hale geldi.

Sanayici ve Vatandaşlar Kredi Maliyetlerinin Düşmesini Bekliyor

Sanayici, tüccar, ihracatçı, esnaf ve çiftçi başta olmak üzere yaklaşık 86 milyon vatandaş, kredi maliyetlerinin ucuzlamasını beklerken, yüksek faiz politikasında ısrar edilmesi Türkiye'nin ekonomik büyümesinin önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Yüksek faiz, ekonomik çarkları yavaşlatmanın yanı sıra, toplumsal yaralar açarak aile kurumunu da tehdit ediyor.

Üretim Hız Kesiyor

Yüksek faiz nedeniyle sanayici ve yatırımcılar krediye erişmekte ciddi zorluklar yaşıyor. Kredi maliyetleri yükseldikçe, yeni yatırım yapma riski günden güne artıyor. Fabrika kurmak, üretimi artırmak veya yeni iş alanları açmak yerine, birçok yatırımcı beklemeyi tercih ediyor. Bu durum, doğrudan üretimin azalmasına ve ekonominin yavaşlamasına yol açıyor. Kapasite kullanım oranının yüzde 73 ile son yılların en düşük seviyesine inmesi, bu tablonun en açık göstergesi olarak öne çıkıyor. Üretim azaldıkça, piyasadaki mal miktarı da düşüş gösteriyor.

—

Geniş Pickt afişi — Telegram için ortak alışveriş listesi uygulaması

Yüksek Faiz Enflasyonu Düşürmüyor

Merkez Bankası'nın kemer sıkma politikasının beklenen sonuçları vermemesi nedeniyle talep sabit kaldı. Hatta yüksek gelir gruplarında talep azalmak bir yana, artış gösterdi. Parasını yüksek faiz oranlarında değerlendiren rantiyeciler ise servet transferinin kazanan tarafı olarak hem parasına para katarken, harcama yapmaktan da geri durmuyor. Yüksek faiz, şu anda Türkiye'de enflasyonu düşürmüyor, aksine enflasyonun aşağı çekilmesini engelleyen bir unsur haline geldi. "Faiz enflasyonu düşürür" görüşünün her zaman sahada aynı sonucu vermediği bir kez daha anlaşıldı. Üretim ekonomisinin zayıf olduğu ülkelerde, yüksek faiz enflasyonu artırıcı bir etki yapabiliyor.

Yeni İstihdam Zorlaştı, İşten Çıkarmalar Arttı

Yatırımların azalmasıyla birlikte yeni istihdam alanları oluşmuyor, aksine işletmeler maliyet baskısı nedeniyle küçülmeye gidiyor. Bu durum, işsizliği artırmaya da başladı. Tek hanede kalmaya devam etse de Türkiye'de işsizlik azalmıyor, aksine artmaya başladı. Parası olan, faiz geliri elde edip harcamaya devam ederken; üreten ve çalışan kesim ise büyük zorluklar yaşıyor. Servet üretmeden kazanç elde eden kesim büyürken, emek veren kesim geride kalıyor. Gelir dağılımındaki bozulma nedeniyle toplumda adaletsizlik hissi güçleniyor.

Süre Uzadıkça Etkisi Azalıyor

Yüksek faiz politikaları genellikle kısa vadede; dövizi baskılamak ve enflasyonu kontrol etmek amacıyla uygulanırken, Türkiye'de süreç uzadığı için etkisi kırıldı. Üretim zayıfladı, reel sektör küçüldü ve ekonomi finans sektörüne bağımlı hale geldi. Bu da sürdürülebilir bir büyüme modelini zorlaştırdı.