Depozito Yönetim Sistemi (DOA), 1 Temmuz 2024 itibarıyla Türkiye genelinde 81 ilde uygulanmaya başladı. Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen sistemle, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının iadesi karşılığında vatandaşlara her ambalaj için 1 TL teşvik bedeli ödenecek.
Emine Erdoğan'dan destek mesajı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Depozito Yönetim Sistemi ile DOA makinelerinin 81 ilimizde uygulanmaya başlaması, çevresel sorumluluğumuzu somut kazanımlara dönüştüren önemli bir adımdır. Her geri kazandırılan ambalaj, doğamıza nefes, kaynaklarımıza bereket, ülkemizin ekonomisine ise değer olarak dönecektir" ifadelerini kullandı. Emine Erdoğan, projede emeği geçenleri tebrik ederek geri dönüşüm kültürünün güçlenmesini diledi.
Bakan Kurum: Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da sosyal medyadan yaptığı açıklamada, "Şişeni DOA'ya at, 1 TL kazan. Sıfır Atık'ta DOA dönemi başladı" dedi. Kurum, sistem sayesinde her yıl 25 milyar ambalajın toplanacağını ve Türkiye ekonomisine 30 milyar TL katkı sağlanacağını belirtti.
Sistem nasıl işliyor?
DOA kapsamında, 81 il ve 973 ilçeye yerleştirilen iade makineleri ile vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını teslim ederek her biri için 1 TL teşvik kazanabilecek. Günlük üst limit 200 ambalaj olarak belirlendi. Teşvik bedeli, DOA uygulamasındaki dijital cüzdana yüklenecek; vatandaşlar biriken tutarı banka hesaplarına aktarabilecek, ATM'lerden nakit çekebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde alışverişte kullanabilecek.
Market zincirleri, süpermarketler, bakkallar, büfeler, otel, restoran ve kafe gibi işletmeler de sisteme dahil oldu. İşletmeler, biriken ambalajları seçtikleri saha operatörüne teslim edecek ve toplu teslimlerde her ambalaj için 20 kuruş teşvik alacak.
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı'ndan açıklamalar
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DOA sisteminin ulusal entegrasyon sürecini geçerek 81 il, 973 ilçede uygulanmaya başladığını bildirdi. Öztürk, Türkiye'de her yıl yaklaşık 25 milyar adet içecek ambalajı tüketildiğini, bunun yaklaşık 100 bin futbol sahası büyüklüğünde bir hacme denk geldiğini ifade etti. Sistemin 3 fazdan oluştuğunu belirten Öztürk, 1. fazın Sakarya'da pilot uygulama ile tamamlandığını, 2. faz olan ulusal entegrasyona geçildiğini, 3. fazda ise tam yaygınlaşma hedeflendiğini söyledi.
Öztürk, "Her yıl yaklaşık 25 milyar içecek ambalajı atık haline geliyor. Bu ambalajlar bir araya getirildiğinde yaklaşık 100 bin futbol sahasını katlayacak bir hacim oluşturuyor. İşte biz bu tabloyu değiştirmek için dünyanın en büyük depo yönetim sistemlerinden birini hayata geçiriyoruz" dedi.
Ekonomik ve çevresel faydalar
Öztürk, DOA sistemiyle içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yıllık yüzde 35 ila 40 oranında azalma öngördüklerini, bunun üretim maliyetlerini olumlu etkileyeceğini ve dışa bağımlılığı azaltacağını belirtti. Sistemin Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar lira katkı sağlaması ve önümüzdeki 20-30 yılda 20 bin kişiye istihdam yaratması bekleniyor. Ayrıca, iade makineleri yerli sanayiciler tarafından geliştirildi.
Öztürk, bir yıl içinde Türkiye'nin her mahallesinde en az bir depozito iade noktası hizmete alınacağını da sözlerine ekledi.
